Siyaasni Oromoo siyaasa miiraa keessaa bahuu qaba


Siyaasni Oromoo Siyaasa Qawwee, Siyaasaa Sirbaa, Siyaasa Alaabaa, Siyaasa Halluu Dibaa Ooluu fi Siyaasa Miiraa Keessa Bahuu Qaba!
Qabsoo ummatni Oromoo jaarraa tokkoo oliif geggeessaa ture yeroo ammaa kana milkaa’uu, firii horachuu eegalee jira. Kun kan ta’eef adeemsi qabsoon Oromoo ittiin deemaa ture tooftaa qabsoo duubatti hafaa fi moofaa , siyaasa jibbiinsaa, ajeechaa, walmadeesssuu, wal adamsuu fi wal takaaluu keessa bahuun gara tooftaa qabsoo ammayyaa’aa siyaasa garaagarummaa karaa nagaa fi dimokraatawaa ta’een tarkaanfachiisuu, garaagrummaa siyaasaatiin waljibbuu fi waldamsuu dhiisuu, garaagrarummaan ilaalchaa keessumeessuu fi dhimmoota nutokkomsan irratti waltumsuun eegalamuu , walkuffisanii walbira darbuu keessaa bahuun gara waliin fuuldartti tarkaanfachuutti cehuu waan eegalameefi.
Amma Oromoon hoggansa yaada mo’ataa burqisiisuu danda’uu fi ummata isaa tokkummmadhaan sochoosuu danda’u waan argachaa dhufee jira. Yeroo kamiyyuu caalaa gaaffiiwwan siyaasaa akka sabaatti qabnu hundi kallattii sirrii qabachaa dhufanii jiru. Tokkummaan Oromoo rakkoo keesssoo fi alaatiin diigamee ture irra deebiin ijaaramaa fi cimaa dhufee jira. Siyaasni Oromoo qarqaratti dhiibamee ture gara giddu galeessatti deebi’ee jira. Oromoon yaada oromaa fudhachuu fi ittiin hogganmuu bira darbee yaada haara biyya ceesisuu danda’u burqisiiuun Oromoon gahee biyya kana ijaaruu fi hogganuu keessatti qabaachuu malus qixaan bahaachuu eegalee jira.
Dirreen siyaasaa kaleessa dhipachuu isaatiin hundaa olitti kan miidhamaa ture oromoo akka ture beekamadha. Rakkinicha bu’uura irraa hubachuun dirree siyaasaa fi dimokraasii bali’isuu fi hojii gurguddaa fi qabatamtu hojjetamaa jira. Gabaabumatti oromoon dukkana keessa ture keessa gara ifa bilisummaatti cehaa jira.
Adeemsa qabsoo Oromoon hoggansa haaromsaa waliin hiriiree geggeessaa jiru biyya bittanaa’uu jala geese kan dandamachiisee tokkomsedha. Hidhamaa kan bilisa baasedha! Jaarmiyaa siyaasaa fi hayyoota sabaa rakkoo kaleessa tureen koluu galuuf dirqamanii turanillee gara biyya abbaa isaaniitti deebi’aanii siyaasa ammayaa qabsoo karaa nagaa geggeessuuf carraa akka argatan kan karaa saaqedha.
Oromoo boqonnaa qabsoo kanarra akka gahuu fi mataa isaa olqabatee akka deemu kan isa taasise tokkummaadhaan dhaabachuu fi yaada mo’ataa qabaachuu isaatiin malee humnaa fi afaan qawweetiin akka hintaane dhugaa hundumti keenya beeknudha. Qaamni kaleessa rakkina jirurraa ka’ee qabsoo hidhannoo geggeessuuf dirqamee ture, har’a bakka injifannoo argannetti, qabsoo karaa nagaa fi ammayyaa geggeessuuf haalli mija’aan uumameefi bakka jirutti, humnootni saba kanaaf qabsoofnu dhimmoota walgaragaaruu qabnu irratti walgargaarree cehuu bakka qabnutti qabsoo karaa nagaa fi hidhannoo waliin dhahaa deemuun safartuu kamiiniyyuu fudhatama hinqabaatu. Adeemsi akkasiis tokkummaa fi qabsoo Oromoo kanduubatti deebsiu malee kan gara fuula duraattti tarkaanfachiisu miti. Adeemsi waldhahaan akkasii diina Oromoof karaa yoo bane malee Oromoof faayidaa tokkollee hinqabu.
Nuti aadaan siyaasaa Oromoo akka ammayaa’u qabsaa’aa jirra. Oromoon garaagarummaa siyaasatiin qawwee walirratti kaasee akka wal dhahu, akka waljibbu, akka wal ari’u gonkumaa hinbarbaadnu. Boqonnaa kanarra kan geenye qawweedhaan miti! Boqonnaa kanarra kan geenye sirbaan miti! Boqonnaa kanarra kan geennye Haalluu dibaa ooluudhaan miti! miiraa fi sirbaan miti! Siyaasni Oromoo Siyaasa qawwee, siyaasaa sirbaa, siyaasa alaabaa, siyaasa halluu dibaa ooluu fi siyaasa miiraa keessa bahuu qaba. Siyaasni ormoo siyaasa ititaa fi bilchaataa ta’uu qaba. siyaasa yaada mo’ataa burqisiisuu, siyaasa Ummata ofii tokkomsanii beekumsaan hogganuu, yaadaan karaa bilchina qabuun mar’itanii wal falmanii mo’uu fi mo’atamuutti akka cehu qaba. . Si’achi adeemsi karaa qabsoo karaa nagaa fi qabsoo humnaa, abshaalummaa moofaatiin deemuuf yaadamu adeemsa Diddaa Gabrummaa miti. Adeemsa Diddaa Bilisummaa yoo ta’e malee… Obolaan keenya toora irraa maqaa jirtan tooratti deebi’aa! Injifannoo wareegama dhalootaatiin argannee ol’aantummaa seeraa kabajichisuun tiksuun dirqama hunda keenyaati.

Advertisements

በአስር ሺዎች የሚቆጥሩ ኢትዮጵውያን ከመላው አዉሮጳ


በነገው የፍራንክፈርት የጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዓብይ የአቀባበል ሥነ-ሥር ዓት ላይ ከሚገመተው በላይ በአስር ሺዎች የሚቆጥሩ ኢትዮጵያውያን ከመላው አዉሮጳ እንደሚታደሙ ለማወቅ ተችሏል:: በዚህ መድረክ ታዳሚዎች ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚያቀርቧቸውን ጥያቄዎች ጨምሮ ልዩ ልዩ ቀስቃሽ እና አዝናኝ ዝግጅቶችም እንደሚኖሩ አስተባባሪዎቹ ገልጸውልናል :: በመኪና ከተለያዩ የአዉሮጳ ከተሞች የሚመጡ እንግዶች እንዳይቸገሩም ከ 10 ሺህ በላይ የመኪና ማቆሚያ ስፍራዎች የተዘጋጁ ሲሆን እዛው ጀርመን የተወለዱ እና ያደጉ ከ 200 በላይ በጎ ፈቃደኛ ወጣቶችም በራሳቸው አነሳሽነት ከፍራንክፈርት አውሮፕላን ማረፊያ ጀምሮ ወደ ስታዲየሙ አቅጣጫ የሚያመሩ የአውቶቡስ እና የባቡር መስመሮችን ለዝግጅቱ ታዳሚዎች በመጠቆም የበኩላችውን ድጋፍ እንደሚያደርጉ ታውቋል:: መስማት ለተሳናቸው ወገኖችም የዝግጅቱን ሂደት በምልክት ቋንቋ የሚያብራሩ አስተርጓሚዎች ተመድበዋል:: አቶ ዘለዓለም ደበበ የኮሚቴው የሚድያ እና ሕዝብ ግንኙነት አስተባባሪ አጠቃላይ ለነገው ዝግጅት በጀርመን ነዋሪ የሆኑ ኢትዮጵያውያን እንግዶቻቸውን በክብር ለመቀበል ከፍተኛ ርብርብ እያደረጉ መሆናቸውን ነው የነገሩን ::

በመላው አዉሮጳ ነዋሪ የሆኑ ኢትዮጵያውያን በአገሪቱ ለተጀመረው ሁለንትናዊ ለለውጡ ያላቸውን አጋርነት በነቂስ ወተው እንዲያሳዩ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሚኒስትር ዴኤታ እና የጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዓብይ አህመድ አቀባበል ዓብይ ኮሚቴ ሰብሳቢ አምባሳደር ብርቱካን አያኖ ጥሪ አቅርበዋል::

በአዉሮጳ በሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ታሪክ የመጀመሪያ ይሆናል በተባለው እና የልዩነት እንዲሁም የጥላቻው ግንብ ፈርሶ በፍቅር እና በአንድነት የለውጥ ስሜት በዲያስፖራ የሚኖሩ ወገኖች በሚሰባሰበቡት ታላቅ ሕዝባዊ ጉባኤ ከ25ሺ በላይ ከመላው አዉሮጳ የተውጣጡ ኢትየጵያውያን ከጠቅላይ ሚንስትር ዶክተር ዐቢይ አሕመድ ጋር በመወያየት በሀገራቸው የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ እና ሁለንተናዊ ልማት ላይ በሚሳተፉበት መንገድ ላይ እንደሚመክሩ ታውቋል።

Dhibee Kintaarotii


Hawaasa keessatti dhibeen kintaarotii kallattii dogongora ta’een hubatamee jiraachuu isaa hubadheen jira.namootni dhibee kanaan yoo qabaman akka abaarsa yookin dheekkamsa waaqayyootti ilaalu.tokko tokko inumaa maqaa dhibee kanaa dhahuu kan sodaatanis ni jiru. namootni kuun immoo akka dhibee kaansariitti ilaalu.garuu dhugummaan isaa maalii? mee haa ilaallu.
=>dhibeen kintaarotii (haemorroids) maali? dhibeen kun dhibee naannoo qaama gadi taa’umsa( hudduu)(anus) kanaa irratti yookin keessan gadi bahu yoo ta’u innis kan dhufu ujummoolen dhiiga deebisan( dilatation of venous vessels of anal region ) yoo dirri isaanii diriirudhaan ujummoolen kun dhiigan guuttamaniidha.. kanaaf dhibeen kun kan uumame ujummooleen dhiiga deebisan(veins) dhiigan guttamanii dhiigni isaan keessaa achitti yoo walitti qabamuudha.
=>namni dhibee kana qabu malattoolee akkamii irratti mullata? dhibeen kun dhibee namoota umuriin isaanii 45-65 jidduu jiru irratti kan baay’atu dha. namni dhibee kana qabu wantoota armaan gadii of irratti arga.
-gadi teesuma (stool)(bobbaa) isaa irratti ykn waraqata ittin qulqulleefatu irratti dhiiga diimaa arguu. kuni mallattoo isa jalqabaati
-akka tureen immoo yeroo mana fincaanitti fayyadamu qaama gadtessuma isaa keessan wanti gadi bahu isatti dhagahama.(pile)
– qaamni gadi taa’umsaa baay’ee isa hoosisuu jalqaba(itching or pruritus)
-akka tureen immoo qaamni gadi bahu kun erga bobbaa isaa fixateen booda ofiin ol deebi’uu dhisee gaduma bahee hafuu jalqaba .amma dhiigni dhukkubbii qabu bahuu jalqaba.yeroo mana fincaanii fayyadamu baay’ee isa dhukkubuu jalqaba.
=>kintaarotiin gosa meeqatu jira? gosa lamatu jiru.inni tokko kintaarotii keessaa inni biroo immoo kintaarotii alaa jedhamuun beekkamu.kintaarotiin keessaa(internal haemorroid) kan jennu gara keessa qaama gad teessuma keenyatti kan uumamuudha. kintaarotiin alaa(external hemorroid) kan jennu immoo gara ala ykn gara qaama gadi teessuma gara gadi aanutti kan uumamuudha.
=>wantootni dhibee kintaarotiif nama saaxilan maali fa’a? dhibee kanaaf wantootni nama saaxilan baay’ee yoo ta’an muraasa isaanii mee haa ilaallu.
-goga garaa (constipation) isa yeroo dheeraa.
-furdina(obesity) keessattuu namoota garaa cooman.
-namoota dhibee tiruu qaban(liver disease and portal hypertension)
-alkoolii baayinaan dhuguu.
-ulfa(pregnancy)
-dhibee nama qofaasisu isa yeroo dheeraa( chronic cough)
-dhibee sukkaraa(diabetic mellitus) qabaachuu
-umuriidhan dullummaa fi fkk fa’a
=>dhibeen kun yaala qabaa? eeyyee. namni mallattoowwan armaan oliiti ibsame qabu yaallamuu ni danda’a. yaalli dursa qorichaa fi haala jireenyaa fooyyesuu yoo kanaan hin taane immoo opirashiniidhan dhibee sirraa’udha.nyaata muduraa fi kuduraa baayinaan akka nyaatu gorfama(waan goga garaa dhoowwaniif), bishaan hoo’adhaan qaama gadi teessuma isaa akka dhiqatu,waraqata akka hin fayyadamne,fi qorichotni akka bobbaa isaa laafisefii salphaatti bahuuf godhanii fi hoosisa akka dhiisu goadhan ni keennamaaf.yoo qaamni gadi bahee ofii isaatii ol hin deebine ta’e. fi dhiigni baay’ee ta’e opirashinin akka yaallamu ta’a.
=>kanaaf walumaa galatti dhibeen kintaarotii kaansarii miti, namarraa namatti hin darbu,namni kamiyyuu dhibamuu danda’a,abaarsa waaqayyoo miti, yaallamanii fayyuun ni danda’ama,keessattuu fuduraa fi muduraa( high fiber diet) nyaachun of irraa ittisuun ni danda’ama.dhiirris durbis dhibamuu ni danda’u.
–dhibeewwan mallattoo akanaa qaban kan biroos waan jiraniif qoratamanii gargar baafachuun gaaridha.
galatoomaa.

Dhaabbata bilisummaa falasxiin


Dhaabbanni Bilisummaa Falasxiin Beekamtii Israa’eliif kennee ture kan haqe tahuu beeksise

Odeeyfannoo
October 30, 2018

Koreen Jiddu galeessaa Dhaabbata Bilisummaa Falasxiin (PLO) kora guyyaa lamaaf Ramallaah keessatti geggeessaa ture xumuruun ibsa baaseen, dangaa bara 1967 irratti hundaayuun hanga Israa’eel Biyya Falasxiin magaala guddoo isii Al-Quds/Jerusalem waliin beekamtii guutuu kennitutti, beekamtii Israa’eliif kennee ture kan uggure tahuu beeksise.
Koreen Jiddu galeessaa PLO akka jedhetti, bulchiinsi Falasxiin dhimma nageenyaa irratti waliigalteen Israa’eel waliin godhamee ture kan haqame yoo tahu, waliigalteen dhimmoota diinagdeetis yeroodhaaf kan uggurame tahuu beeksise. Dabalataanis Waligaalteen Oslo Accord jedhamuun beekamu kana booda bu’aa kan hin qabne tahuu labse.
Dhaabbatichi murtii kana kan fudhateef Walii galteewwan kunniin gama Israa’eliin kabajamaa waan hin jirreef tahuu ibse. Murtiin dhaabbatichaa kun hujii irra kan oolu Prezdaant Mahmuud Abbaas fi koree hujii raawwachiiftuu PLO’tiin yoo fudhatama argate qofa tahuu gabaasni arganne ni ibsa.

Yoo haatimanaakee garaatti baattu akkamitti kunuunsita


1. Akkuma ulfaa’uu ishii barteen akka gammachuun guddaan sitti dhaga’ame itti himi. Tarii karoora kee malee dhufe ta’a; garuu
karoora rabbii malee hin dhufne. Accept it!
2. Danda’aa ta’i. Haati manaakee yoo ulfooftu amalli ishii ni
jijjiirama. Gaafii ni gammaddi; gaafii immoo sababuma malee lafaa
katee boossi. Kana kan fidu hoormoonii qaama ishii keessaa
jijjiiramu malee rakkoo ishii miti.
3. Akka ofii kee garaatti baatteetti jiraadhu. Kana jechuun fkn yoo
dooktarri ishii buna hin dhugiin jedheera ta’e atis waliin dhiisi. Bira
teessee dhugdee akka itti dhaga’amu hin godhiin. Alkoolii, fi kkf
illlee akkasuma.
4. Gara mana yaalaa yoo ishiin deemtu yeroo hunda waliin deemi.
Uumaa rabbii ta’ee ishiin garaatti baatte malee mucaan gaafa
dhalatu qixxeedha. Waan salphaa miti kun hedduu sitti gammaddi.
5. Akkuma dur yeroo hin ulfaa’iinii sana akka ishiin bareeddu itti
himi. Yoo ulfooftu haati manaakee qaamaan kan duraa irraa
baay’ee jijjiiramti. Kanaaf jecha akka iji kee ammallee ishii irra jiru,
akka sitti bareeddu beekuu barbaaddi. Sin gaafattu, utuma ishiin
sin gaafatiin itti himi.
6. Yoo dhukkubaatti cinaa dhaabadhu. Dubartoonni ulfaa 75% kan
ta’an morning sickness ni dhukkubsatu. Nyaanni yoo nyaatan garaa
hin taa’u oldeebi’a. Atimmoo zinjibila danfisii kenniif.

Hiriira har’a kaaba biyyaatti tahaa oole


Hiriirri har’a kaaba biyyattii keessatti godhamee oole yoo cuunfamee laalamu farra haaromsa kanaati. Tigraay irraa haa eegallu. Lakkoofsi hiriirtotaa xiqqoo tahuyyuu kaayyoon isaa hoggansa amma jiru irraa rakkoo qabaachuu dha. Barattoonni keenya Tigraay irraa ala deemnaan ni ajjeefamu kanaafuu alatti hin erginu jechuun gahummaa fi of kenniinsa hoggansa Dr. Abiy irratti gaaffii uumuu dha. Cuunfaan miira jaraa mootummaan federaalaa kun kan dhaabate dhiiga ilmaan Tigraayiin waan taheef, hanga gaheen ilmaan Tigraay bakka olaanaa duraa sanitti hin deebinetti mootummaan kun nagaan jiraachuu hin qabuu dha. Kana ammoo ifatti dhaadannoo isaanii irratti afaan jaraa fi Ingliffaan katabatanii mul’ataniiru.

Hiriirri magaalota naannoo Amaaraa keessatti geggeeffamee ooles akkasuma farra hoggansa haaromsaa kana ture. Dheebuu lafa saammachuu fi dheebuu aangoo siyaasaa biyyattii harkatti galfachuu guddaatu keessatti mul’ate. Hiriirri kun kan sabboonummaan Amaaraa daangaa dabree itti mul’ate dha. Hoggansi Dr. Abiyyi Amaaraaf bakka addaa yoo hin kennine, gaaffii jaraa hundaaf yoo deebii quufsaa hin kennine humnaan sosso’anii galii isaanii dhaqqabuuf qophaahuu akeekkachiisan. Hiriira kana keessatti wanti ifatti mul’ate kan biraa noonnoo Tigraay waliin wal ciniinsa hamaa keessa seenuu jaraa ti. Lafa Walqaayitii fi Raayyaa yoo seeraan nuu kennamuu baate humnaan cabsinee deeffanna dhaadannoon jedhu bal’inaan dhagahameera.

Gama biraan MM Dr. Abiyyi daaw’annaan naannoo Amaaraatti har’a godhaniin maqaa dhahuu baatanis gaaffii hiriiricha keessatti ka’aa jiruuf deebii kennaniiru. Dheebuu hiriirtotaa sana dubbii imbocii isa Xaanaa weeraree dhuunfataa jiruun wal fakkeessanii ibsan. ”Ana qofa jechuun waliin kufuutti nu geessa, kanaafuu akka imbooc kana tahuun nun baasu” deebiin jedhu kallattiidhaan hiriirtota dhaadachaa oolan sanaaf akka tahe ifatti beekama.

Cuunfaa sochiilee gama kaabaa kana irraa wanni hubannu, hawaasa lamaanuu (Amhara & Tigray) keessaa warri baranne jedhu hoggansa haaromsaa kana gufachiisuuf karaa mata mataa isaanii fiigaa jiraachuu dha. Sababni isaa ammoo hoggansi muummeen waan saba isaaniirraa tahuu dhabeefi. Dandeettii Dr. Abiyitti ni amanu tahuyyuu, waan inni Oromoo taheef qofa mootummaa isaa irratti rakkoo uumuuf gamaa gamanaa baroodaa jiru. Hiriira waamanii didichuu fi qawwee furmaata godhachuun hoggansa kana gufachiisuuf hojjechuu dha. Namni an Oromoo dha jedhu aggaammii gama kaabaan mul’ataa jiru kana laalee hoggansa kana tumsee waliin hin dhaabatu taanaan lafeen gootota Oromoo ofii kufanii guyyaa kana fidanii isa waraana.

ሰበር ዜና


አደጋ በደረሰበት የነዳጅ ማመላለሻ ተሽከርካሪ ውስጥ በህገ ወጥ መንገድ ሲዘዋወር የነበረ በርካታ የጦር መሳሪያ ተገኘ በአማራ ክልል በገንዳ ውሀ ከተማ አስተዳደር አደጋ ደርሶበት በተገለበጠ የነዳጅ ማመላለሻ ተሽከርካሪ ውስጥ
በህገ ወጥ መንገድ ሲዘዋወር የነበረ በርካታ የጦር መሳሪያ ተገኘ።
ተሽከርካሪው ከሱዳን ወደ ኢትዮጵያ ሲጓዝ የነበረ ሲሆን፥ በገንዳውሀ ከተማ አስተዳደር በተለምዶ ኢንዱስትሪ መንደር በሚባል አካባቢ በትናትናው ዕለት ፍየል አድናለሁ በሚል ምክኒያት በመገልበጡ አደጋ ደርሷል።
በዛሬው ዕለትም የከተማ አስተዳደሩና የወረዳው የጸጥታ ሀይሎች ባደረጉት ፍተሻ መሰረት 97 ክላሽን ኮፍ፣ 1 ሺህ 291 የቱርክ ሽጉጥ እና 3 ብሬን መገኘቱን የመተማ ወረዳ ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት አስታውቋል።

Hiriira Tibbanaa


Hiriirri tibba kana Oromiyaa keessatti gaggeeffamaa jiru injifannoo dhufeef gufuu ta’uu malee kan nu ceesisu akka hin taane hayyoonni Oromoo himan.

Dr. Indaaluu Fufaa, Gargaaraa Piroofeesaraa Buzaayyoo Daggafaa fi Dr. Tasfayee Shifarraaw akka jedhanitti rakkoolee xixiqqoo gattaa’anii maritanii hiikachuun danda’amuuf daandiitti bahuun barbaachisaa miti jedhaniiru.

Oromoon yeroo amma biyya gaggeessaa jira. Hiriirichi sadarkaa qabsoo uummanni Oromoo irra gahe kan madaalu miti jedhaniiru.

Yeroon kun yeroo yaada mo’ataadhaan taa’anii wal falmanii biyyaa fi Afriikaa hoogganuuf qophaa’an malee yeroo itti wal burjaajjessan ta’uu akka hin qabnes dhaamaniiru.

Naannoo Benishangul Gumuzitti leenjii loltummaa


Benshangul Gumuziitti namoonni seeraan alaa bosoona keessatti leenjii loltummaa kennaa turan 10 to’annaa poolisii jala olfamuun himame. Kana duras ummata naannichaa irratti miidhaa qaqabsiisuuf Aanaa Asoosaa bosoona ganda Gabgan keessatti shakkamtoonni 51 osoo leenjii loltummaa fudhataa jiranu to’annaa jala olfamanii turan. Ammas leenjiistoonni namoota aanaalee adda addaa irraa filuun leenjisaa turan kunneen, eeruu ummataatiin to’annaa jala olfamuufi poolisiniis qorannoosaa atattamaa xumuree seeratti kan dhiyeessu ta’u ittaanaa Komishiinara poolisii naannichaa Komaandar Naggaa Jaarraa eeruun midiyaaleen biyya keessaa gabaasan.

Adurree ykn Bashoo


Adurreen mana keesa yeroo jiraattu dhukkuba toksoplasmoosis jedhamu kan pirotozuwa toksoplasma gondi jedhamuun dhufu gara namaatti dabarsiti. dhukkubichi kan daddarbu udaan (bobbaa) adurree tuttuquun yoo tahu, dubartiin ulfa qabdu hunda caalaa dhukkubicharraa of eeguu qabdi, sababni isaas dhukkubichi karaa hidda handhuraatiin gara ulfa garaa jiruutti waan darbuufi. daa’imni haala kanaan dhukkubichaaf saaxilame rakkoon fayyaa adda addaatu isa mudatuu dandaha. fkn:
-mataan garmalee guddachuu (hydrocephalus)
-rakkoo sammuu (mental problem) fa’aaf ni saaxilama.
AKKAMIIN OFIRRAA ITTISNA?
1.Adurreen mana keesa kan jirattu yoo tahe qulqullina isii sirritti eeguu
2.bakka bultii adurree guyyaa guyyaan qulqulleesuu
3.dubartiin ulfaa adurree tuttuquus ta’ee mana isii qulqulleesuu irraa of qusachuu qabdi
4.erga bobbaa adurree qulqullesinee booda harka keenya sirriitti samunaan dhiqachuu.

Godina Wallaga lixaa keessatti walitti bu’iinsa hidhattoota adda bilisummaa oromoo fi makkalaakaya


Nuuralhudaa:
​​Walitti Bu’iinsa Loltoota WBO fi Waraana Mootummaa jiddutti uumameen lubbuun nama 8 galaafatame

Odeeyfannoo,
October 29, 2018
Godina Wallaggaa Lixaa keessatti Makkalaakayaa fi hidhattoota Adda Bilisummaa Oromoo jiddutti walitti bu’iinsa uumameen, lubbuun namoota hedduu kan bade tahuu maddeen gabaasan. Guyyaa kaleessaa Aanaa Beegii ganda Gabaa Khamiisa fi ganda Laaloo jedhamutti lolli cimaan akka ture odeeyfannoon naannicha irra arganne ni mul’isa. Waraanni mootummaa Ooraalii 20 ol tahu guyyoota dabran keessa gara magaalaa Beegii kan seene tahuunis beekameera. Namni naannichaa irraa dubbifne akka nuuf himetti, guyyaa kaleessaa aanicha keessatti dubartii takka dabalatee namoonni 8 ajjeefamanii jiru.
Jiraataan naannichaa kun akka jedhutti, sababni walitti bu’iinsa kanaa mootummaan loltoota WBO hidhannoo hiikkachuusaadhaaf yaalii godhaa jiru hordofuun waldhabdee uumameen akka tahe nuuf ibse. Waraanni Makkalaakayaa kaampiilee WBO aanichaa keessa jiran irratti haleellaa cimaa kan raawwataa jiru akka tahee, loltoonni ABOtis waraana makkalaakayaa irratti miidhaa cimaa kan dhaqqabsiisan tahuun gabaafamee jira. Walitti bu’iinsa kana hordofuun Godina wallaggaa Lixaa aanaalee heddu keessatti yeroo amma daandiileen kan cufaman tahuunis beekamee jira.
Odeeyfannoo kana mirkaneeffatuuf qondaaltota aanichaa keessaa nama tokko bilbilaan kan dubbisne yoo tahu, namni eenyuuman isaa akka ibsamu hin barbaadne kun, rakkoon nageenyaa cimaan aanicha keessa jiraatuu fi walitti bu’iinsa uumameen lubbuun namaa dabruu nuuf mirkaneesse. Dabalataanis hanga ammatti rakkoo loltoota mootummaa fi WBO jidduu jiru furuuf gama bulchiinsa Godinaa fi naannoo irraa tarkaanfiin kan hin fudhatamin tahuu nuuf mirkaneesse.

Dubartii qaroo dhabeeyyii taatee teeknoolojii qaro-dhabeeyyii gargaaru uumaa jirtu


Chiyeko Asakawa balaa lafa bishaan daakaatti isheerra
gaheen umurii 14’tti qaroo ijashee dhabde. Waggootii
darban soddomaaf teeknoolojii jireenya namoota qaro-
dhabeeyyii fooyyeessu hojjechaa turte.
“Yeroon jalqabe teknoolojiin gargaarsa kennuu hin jiru ture,”
jettii lammiin Jaappaan Dr Asakawa.
“Of danda’e odeeffannoo dubbisuufi ofiikoon lafan
barbaadee deemuu hin danda’un ture.”
Wantootni isheen keessa dabarte kun baruumsa ‘computer
science’ namoota qaro-dhabeeyyiif kennamu akka barratuuf
ishee kakaaseera.
Sana booda kaampaanii koompiitara omishu IBM jedhumu
keessatti hojii eegaltee, sadarkaa barumsaa doktireetii
ishees achumatti argatte.
Miidhaa narra gaheen ijakoo dhabus biyya koo hin
jibbine
‘Garee san keessatti fudhatamuu ni feena’
Addunyaa keessatti teeknoolojii marsaritii sagaleen
fayyadamuu dandeessisuu isa jalqabaa namoota uuman
keessaa isheen tokkodha.
Ogeessota teeknoolojii biroo waliin ta’uun namoota qaro-
dhabeeyyii gargaaruuf hubannoo teeknolojii qabdutti
fayyadamuun meeshaalee adda addaa uumuu barbaadu.
Dr Asakawa teeknolojii ‘NavCog’ jedhuumu uumteetti.
Teeknoolojiin kun bilbila irraa sagaleen kan to’atamu yeroo
ta’u namootni qaro-dhabeeyyiin mana keessaa bilisaan
akka socho’an gargaara.
“Sirriitii yoo nu gaggeessuu baateyyuu, hedduu nu
gargaara,” jetti gartuu Badhaasa Noobel shan kan mo’atte
Dr Asakawa.
Ameerikaa keessatti wiirtulee hedduufi Tookiyootti immoo
iddoo tokkottii ‘NavCog’ sadarkaa yaalii irra jira.
Uummattatti dhiyeessuufis qophiin xumuramaa akka jiru
IBM dubbateera.
Amma maal kalaqxe?
Hojiin ulfaataa Dr Asakawa inni itti anuu kalaqa amma
irratti hojjataa jirtu ‘korojoo AI’ jedhamudha.
Teeknolojiin kun nama qaro-dhabeessa tokkoo fakkenyaaf
buufata xiyyaaraa keessaatti gaggeessuufi odeeffannoo
yeroo balaliinsa akkasumas geeddarumsa jiraachuu
danda’u irratti odeeffannoo kan keennuu danda’udha.
Korojoon kun mootora mataasaa waan qabuuf ofiin
socho’uu danda’a, kaameeraa nannoo isaa ittiin to’atu
qaba, akkasumas teknoolojii fageenyaa safaruu danda’u
‘Lidar’ jedhamu of keessaa qaba.
Yemmuu gulantaa gamoo ittiin yaaban bira ga’amu, lafa ol
kaasame akka baatamu korojoon kun nama fayyadamaa
jirutti ni beeksisa.
Maddi:-barruu bbc

Dubbii himtuu waajjira ministira muummee akkamiin waamu?


Dubbii himtuu Waajjira Ministira Muummee Billeenee
Siyyuum ammaan achi maqaa isaanii qofaan waamaa
jedhe waajjirri isaanii.
Ergaa miidiyalee hundaaf Kamisa ergameen dubbi himtuu
waajjirichaa jecha Afaan Amaaraa ‘Weyzaro’ ykn Weyzarit’
jedhu dura aansanii waamuun dogongora jedheera.
Kanas, miidiyaalee hawaasummaa irratti namoonni dubbii
ijoo godhataniiru.
Xalayaan waajjirri Ministira Muummee miidiyaaleef erge
maaliif Billanee Siyyuum ‘Weyzaro’ ykn ‘Weyzarit’
jedhamanii waamamuu akka hin feene hin himne.
Namoonni marsaalee hawaasaa irratti yaada kennan
hedduun garuu bultii horachuufi horachuu dhiisuu walin wal
qabsiisanii jiru.
Jechi Afaan Amaaraa ‘Weyzaro’ jedhu dubartii bultii horatte
waamuuf kan oolu yoo ta’u jechi ‘Weyzarit’ jedhu ammoo
dubartii bultii hin horatiin waamuuf oola.
Afaan Oromoon hoo?
Jechi Afaan Oromoo yeroo mara dubartoota waamuuf oolu
‘Aadde’ jedhu hiika kanarraa adda ta’e qaba jedhu
Yunivarsitii Finfinnetti barsiisaa Afaan Oromoofi Og-Barruu
kan ta’an Obbo Qulqulluu Ijoo.
Afaan Oromoo keessatti Aadde jechuunis ta’e Obbo
jechuun itti gaafatamummaafi sadarkaa manguddummaa
irra namoota jiran agarsiisuuf oola jedhu.
“Aadde jechuun durba ta’uu ykn heerumuufi heerumuu
dhiisuu waliin waan wal qabatu miti, Obbo jechuunis
akkasuma” jedhu.
Akka hayyuun Afaanii kuni jedhanitti hiiki Afaan Amaaraa
‘Weyzaro’ ykn ‘Weyzarit’ jedhu Afaan Ingilizii keessa kan jiru
‘Mrs ykn Miss’ jedhuun wal fakkeenya qaba.
Maddi:-BarruuBBC

Qubeellaan waadaa attamiin namummaa dubartootaa xiqqeessa?


Oggeettin tarsiimoo miidiyaa Matilde Suwesun, aadaan
qubeellaa waadaa kennuu shamarraan kan midhuu akka
ta’e amanti.
Shaakallii kun dhaabachuu qaba jechuun maaliif
geddaramsi jiraachu akka qabu sagantaa ‘BBC 100
Women’ jedhamuuf barreesiteetti.
Kana dura hoggaa lama heruumeera, kana boodas
heerumu nan danda’a garuu qubeellaa waadaa barbaadees,
qabaadhees hin beeku.
Qubeellaan waadaa yaadaa wal qixxummaa dubartootaa
kan mormudha jedheen amana. Yaadaa dubartii of
dandeessu ta’uu qabdi jedhu mormuun dubartiin qubeellaa
kana qabdu kan namaa ta’uu ishee ibsa.
Dabalataanis qubeellaa waadaa gati jabeessa
kaawwachuun dubartii tokkoof kabaja ykn ulfina kenna
jedhamee yaadama.

Faayidaa buna dhuguun fayyaa keenyaaf qabu


Dhalli nama buna
dhuguu kan eegale jaarraa 15 ffaa dha as akka ta’e
ragaan mul’isa. Yeroo ammaa kana akka addunyati
bunni dhugaatiiwwan hedduminaan dhugaman keessa
tokko ta’uu ni beekkama.
Faayidawwan buna kun mee maal fa’a?
1.Dhukkuba sukkaara ittisuuf. Qorannoon heddu kan
mul’isu bunni dursee dhukkuba sukkaara (type-2
diabetes mellitus) nurra ittisuu akka danda’uudha.
Dhukkuba sukkaara yeroo amma akka addunyaati nama
miiliyoonni 300 oltu ittin rakkata. Namni buna dhugu
carraa dhukkuba kanaan qabamuu parsantii 23-50tiin
gadi buusa.
2. Carraa dhukkuba onnee fi dhiiguu sammuu keessatti
hir’isa. kara tokkoon dhukkubni onnee fi dhiiguun
sammuu keessattii(stroke) walqabataa waan
ta’eef;dhukkuba sukkaara yoo ittisu dhukkuba onnee fi
dhiiguu sammuu keessattis ittisa. karaa biratiin ammoo
waldhahuu rukkutaa onnee(heart rythm disturbance) kan
dhukkuba onneetii fi dhiiguu sammuu keessatiif sababa
ta’uu maluu nurra dhorka.
3.Dhukkuba narvii nurra ittisuuf. Buna dhuguun dulluma
keessa dhukkuboota narvii dhufu malan ittisa kunis :
Madaala qaama eegachuu dadhabuu,maasha
alee qaamaa garmalee kotoonfachuu,qaamaan
hoolachuu fi deemsaan qususu..kun waliigalatti”
parkinson’s disease” jedhama.
Dandeettii waa yaadachuu dhabuu ykn waa hunda
irranfachuu..”Dementia/Alzheimer’s disease “jedhama.
Dhukkubootni lameen kun keessumatuu namoota umriin
isaanii 65 ol ta’e irratti mul’atu. Dhukkuboota yaaluuf
rakkisaa ta’aniidha. Namooni buna dhugan carraan
dhukkuboota kanaan qabamuu ofirra ittisu.
4.Kaansarii ittisuuf. Qorannoon kan agarsiisu namootni
buna dhugan carraan kaansarii tiruutiin qabamuu
parsantii 40 gadi yoo busu,carraa kaansarii mari’imaanii
parsantii 15 niin gad buusa.
Bunaa fi nagaa hin dhabinaa!!

Pirezidaantiin MNO obbo Lammaa Magarsaa ummata keenya dhiifama gaafanna jedhan


Pirezidaantiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo
Lammaa Magarsaa rakkoon naannoo Benishaangul
Gumuziifi Lixa Oromiyaatti uummame uummanni hedduun
miidhamuusaaf dhiifama gaafanna jechuun marii dhaabbilee
siyaasaa Oromoo har’a gaggeeffame irratti dubbatan.
Rakkoon naannoo Benishaangul Gumuziifi Lixa Oromiyaatti
uummame uummata keenya baay’ee miidheera kan jedhan
pirezidaantiin naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa
miidhaan uummata irra ga’e isaan gaddisiisuu himan.
ODP, ABO fi KFO’n haala nageenyaa tibbannaa naannoo
Oromiyaa ilaalchisun marii jaarmiyaalee siyaasaa har’a
taasifameen cinaatti ibsa waliinii kennaniiru.
Hiriira Oromiyaa: Mormii mootummaa moo gaaffii
mirgaa?
‘Akka biyyaatti itti fufuufis diigamuufis yeroon
cee’umsaa kun murteessaadha’
Itti gaafatamaan Poolisii Godinaa rasaasaan rukutama
Pireezidaant Lammaa, komiin uummanni mootummaan
yeroodhaan nuuf hin qaqqabne jedhee dhiyeesse komii
sirrii ta’uu isaatin uummata keenya dhiifama gaafanna,
hiriirri bahames hiriira sirriidha jennee amanna jechuunis
dubbatan.
Yeroo qaqqabuufii qabnutti qaqqabuu dhiisuu keenyaan
uummatni miidhaa cimaaf saaxilameera kan jedhan Obbo
Lammaa Magarsaa “rakkinichi bal’aa ta’uusaa yeroo
hubanetti gama gargaarsaatinis ta’e gama nageenyaan
uummata cinaa dhaabbachuuf yaalii guddaa taasisaa jirra”
jedhan.
Rakkoon kun dhimma naannoolee lamaa ta’uu isaatin
mootummaa federaalaa walin ta’uun qaamolee uummatni
akka ajjeefamu fi buqqa’u taasisan akkasumas kan
qabeenya saaman seeratti akka dhiyaatan fi olaantummaan
seeraa akka mirkanaa’uf hojjechaa akka jiran
preezidaantichi himan.
“Gara fulduraattis uummata keenya walin mari’annee
wantootni ifa goonu baay’een ni jiru” jedhan.
Dura taa’aan kongirasii federaalawaa Oromoo Dr Mararaa
Guddinaa rakkoolee nageenyaa mul’atan furuuf uummatni
Oromoo tokkummaan walin dhaabbachuu akka qabu
dubbatan.
Kana malees dhaabbileen siyaasaa Oromoo qabsoo
uummata Oromoo afaanin qofa osoo hin taanee hojiidhaan
agarsiisuu danda’u qabu jedhan.
Hayyu dureen ABO Obbo Daawud Ibsaa gama isaaniitin
mootummaan gaafiwwan hiriira tibbanaa irratti ka’aa
turanif beekkamtii kennuunsaa sirrii dharakkoon nageenyaa
karaa Baha, Lixa, Kibba fi kibba bahaan mul’atu dhiibbaa
maqaa daangaatin uummata Oromoo irratti taasifamaa jiru
dha jedhan.
Gochaa kanas dhaaboleen Oromoo walin ta’uun ni
maseensina jechuun dubbatan.
Gama biraatin garuu rakkoon dhaabolee siyaasaa Oromoo
gidduutti mul’atu dhimma dhaaboliin walin mari’achuun
irratti walin hojjetanidha jedhan.

Haati gadaamessi arjoomameef daa’ima fayya qabeessa deesse


Bara Faranjootaa 2016 Saa’oo Pooloo Braaziilitti yaala
baqassanii wallaanuuu sa’aa 10 fudhatee fi sanaana
boodas deeggarsa yaalaa daa’ima horachuu
taasifameefin amma haadha daa’imaa taatetti.
Gadaamessa dubartoota 39f dubartoota biroorraa
dabarfameen daa’imman 11 akka dhalatan ragaaleen
yaalaa ni agarsiisu.
Gadaamessi dubartoonni lubbuun isaanii ega darbeen
booda dubartoota birootif dabarfame 10 hin milkoofne.
Gadaamessi amma daa’imaan milkaa’e garuu, kan
dubartii umriin ishee 40n keessa jirtu, kan sadi deessee
fi rakkoo dhiiguu sammuu keessatiin kan lubbuun ishee
darbeeti.
Dubartiin gadaamessi arjoomameefii haadha daa’imaa
taate fi amma umriin ishee waggaa 32 ta’e, rakkoo
“Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser syndrome” qabdi.
Dhibeen kunis dubartoota 4,500 keessaa takkarratti kan
mudatu yammuu ta’u, qaama saalaa dubartootaatii
kaasee amma gadaamessaatti kan miidhudha.
Gadaamessi arjoomamee fi qaamni walhormaataa
ulficha akka hin miine dooktaroonni hordoffii gaarii
gochaafii turaniiru.
Deeggarsa yaalaa taasifameen booda killeen daa’ima
ta’uu danda’uu fi duraan baafamee olkaa’ame baatii 7
booda deebi’ee gadaamessatti akka galu taasifame.
Saa’oo Poolootti Hoospitaala daas Kliiniikaas keessa
kan hojjetan Dooktar Daanii Ejzeenbarg akka jedhanitti,
gadaamessi dubartoota lubbuun jiranirraa arjooman
argamu carraa dubartoonni rakkoo gadaamessaa qaban
daa’ima horachuu ni dabala jedhaniiru.
Maddi; BBC

ሰበር ዜና


ሜቴክ የ150
ቢሊዮን ብር የውጪ ኮንትራት
መፈረሙ ታወቀ (የሰነድ
ማስረጃ
የሜቴክ ኃላፊዎች ከፍተኛ ዘረፋና ሌብነት የፈፀሙት
ግን ከሀገር ውስጥ ይልቅ ከውጪ ሀገራት ድርጅቶች
ጋር በሚፈፅሙት የግዢ ስምምነት አማካኝነት ነው።
ሆኖም ግን ሰሞኑን በእነ ሜ/ጄ ክንፈ ዳኘው ላይ
የቀረበው የክስ ማስረጃ ስመለከት የወንጀል
ምርመራው በዋናነት በሀገር ውስጥ ግዢዎች ላይ
ትኩረት ያደረገ ነው። ከዚህ አንፃር ከሜቴክ ጋር በተያያዘ
የሚካሄደው ምርመራ በሚፈለገው ደረጃ እየሄደ
አይደለም የሚል ስጋት በውስጤ ተፈጥሮ ነበር። ዛሬ
ጠዋት ልክ ከእንቅልፌ ስነቃ በፌስቡክ የመልዕክት
አድራሻ የደረሰኝ መረጃ ግን በጉዳዩ ላይ የነበረኝ ስጋት
ወደ ግራ መጋባት ስሜት ቀይሮታል።
በእርግጥ መረጃው የተላከው ከወራት በፊት ነው።
በፌስቡክ በየዕለቱ ብዛት ያላቸው መልዕክቶች
ስለሚደርሱኝ የተወሰኑትን ሳላያቸው ያልፋሉ። ዛሬ
ጠዋት ታዲያ ውስጥ አዋቂው “ምነው ባለፈው አመት
ሐምሌ ወር ላይ የሜቴክን ጉድ የሚያሳይ ሰነድ ልኬልህ
ዝም አልክ?” የሚል ማስታወሻ ሲልክልኝ ወደኋላ
ተመልሼ መልዕክቶቹን መፈተሸ ጀመርኩ። ለካስ
ከወራት በፊት የሜቴክን የአምስት አመት ስትራቴጂክ
ዕቅድ እና የሜቴክን የግዢ ስምምነት የመረጃ ቋት
(Data base for Contract Agreement )
ልኮልኛል።
ከሜቴክ ሰራተኞች ሾልኮ የወጣው የግዢ ስምምነት
የመረጃ ቋት እ.አ.አ. ከ2010 – 2012 ዓ.ም ባሉት
ሦስት አመታት ድርጅቱ የፈፀማቸውን የውጪ ኮንትራት
ውሎች በዝርዝር ይዟል። በዚህ ሰነድ “የውጪ
ኮንትራት” (Foreign Contract) በሚል ርዕስ ስር፤
የውል ቁጥር፣ የውል ዓይነትና ሁኔታ፣ የተዋዋለው
ድርጀት ስምና አድራሻ፣ የኮንትራቱ ዋጋ እና የአከፋፈል
ሁኔታ፣ ውሉ የተፈረመበት እና የፀደቀበት ቀን፣… ወዘተ
በዝርዝር ያሳያል።
ከላይ በተጠቀሰው የሰነድ ማስረጃ መሰረት ሜቴክ
እ.አ.አ. ከ2010 – 2012 ዓ.ም ባሉት ሦስት አመታት
ውስጥ ብቻ 244 የውጪ ኮንትራቶችን ፈፅሟል።
ከእነዚህ ውስጥ 189 የውጪ ኮንትራቶች የሚከፈለው
ዋጋ በዶላር ወይም ዩሮ ተገልጿል። በኮንትራቱ ዋጋ
ያልተገለፀባቸው 55 የውጪ ኮንትራቶች ያሉ ሲሆን
ከእዚህ ውስጥ 48ቱ ኮንትራቶች የተፈረሙበት ቀን
ተገልጿል። 4 ኮንትራቶች አለመፈረማቸው የተገለፀ
ሲሆን የተቀሩት 3 ኮንትራቶች ደግሞ መፈረም ወይም
አለመፈረማቸው አልተገለፀም። የዋጋ መጠናቸው
ከተገለፀባቸው ኮንትራቶች ውስጥ 179 ኮንትራቶች
መፈረማቸው የተገለፀ ሲሆን 6 ደግሞ አመፈረማቸው
ተገልጿል። የተቀሩት 4 ኮንትራቶች ደግሞ መፈረም
ወይም አለመፈረማቸው አልተገለፀም

Dhukkuba Toonsilii


Toonsiliin qaama keenyaa keessaa
waan akka gumaa foonii ulaa
qoonqoo keenyaa keessatti argamu
yoo ta’u, xuraawaa fi jarmoonni
garaa garaa akka gara ujummoo
qilleensaa keenyaatti hin seenne
kan calaalee hambisuuf
gargaarudha.
Dabalataniis farra jarmootaa illee
oomishuun kan jarmoota nurraa
dhorku keessaa toonsiliin isa tokko.
Yeroo tokko tokko garuu osuma loluu
harka kenna, ofumasaatii iyyuu
infekshiniin isa qabata, waan ta’ee
yeroo kana kan dhukkuba toonsilii
jedhamuuf saaxilama.
Dhukkubni toonsilii yookan huuba
qoonqoo jedhamu kun kan nama
qabu orgaanizimoota xixiqqoo
keessattuu baakteriyaa fi vaayirasii
irraa yoo ta’u dhukkuba kana
namatti fiduudhaan baakteriyaan
sadarkaa tokkoffaa irratti argamu
baakteeriyoota istireptokokus
jedhaman dha.
Dhukkubni toonsilii baayyinaan nam
ga’eessa caalaa daa’imman kan
hubuudha.
Dhukkubni toonsilii yoo nama qabu
mallattoolee hedduu argisiisuu
danda’a.
kanneen keessaa; dhukkubbii
qoonqoo (harsassee), mormi
dhukkubuu, yoo afaan bananii
ilaalan harsasseen garmalee
diimachuu, mataa dhukkubsuu,
dhagna gubuu, nyaata jibbisiisuu,
gurra
dhukkubsuu, foolii afanii balleessuu,
xannacha dhiitessuu fi kkf.
Daa’imman irratti mallattoowwan
kana hundaa eeguu hin qabnu,
balaqqamsiisuu fi garaa dhukkubsuu
qofaan of ibsuu danda’a waan
taheef.
Yaala isaa ilaalchisee sababa
ka’umsa toonsilis sana irraatti
hundaa’uudhaan qoricha
barbaachisuu), qoricha liqimsamuun
yaalamuu, haga tonsilii kutanii
baasuutti kennamuu danda’a.
Dhukkubni kun garmalee waan
daddarbuuf namni dhukkuba
kanaan qabame haga mana yaalaa
deemee fayyutti warra kaanitti
qufa’uu, haxxiffachuu, osoo harka
sirriitti hin dhiqatiin waliin
nyaachuu dhiisun maatii kan biraat
akka hin dabarre gargaara,
keessumaa daa’imman.
Qoricha mana yaalaa nuuf kennam
guutummaatti fudhannee fixuu
baannaan rakkoo biraa irra nu
buusa.
Rakkoo toonsilii irra darbee qaamot
biraa akka onnee fi kalee irra
miidhaa waan geessisuuf gara mana
yaalaa deemuun dirqama.

Imimmaan Haadhaa


Maali yaa dhalakoo maaliif akkas taate
Bineensi abbaa hormaa akkamiin si nyaate
Anoo si guddisuufan gabaa keessa taa’ee
Bona aduu saafaa gubaadhaan raata’ee
Ganna rooba arfaasaa qorrasaan jiita’ee
Harka na qabdaafan namaa gadi ta’ee
Maali dadhabbiinkoo maaliif akkas ta’ee
Dadhabbiinkoo baddee ammas sin awwaalaa?
Anoo hin galta jedheen ijaan karaa ilaalaa
Siin barsiifachuufan miilla qullaa deemee
Mar’immaankoo qooqee beelaan waxalamee
Sichi naaf dabarsa dhallikoo siin jedhee
Utuun si eeggadhuu waan meeqaan gad jedhee
Maaliif waadaa diigde foggisoon siif boo’ee
Dadhabbiikoot bade namaa gadin ta’e
Hormi garaa hin laafuu anoo siifan jooree
Utuun jedhee abdadhuu imimmaankoot qooree
Hiyyummaa kaleessat gadda naaf dabaltee
Baatee karaat haftee anaaf maal naaf malte
Jettee boossi kunoo haati qeerroo deesse
Duuti mucaasheetii garaashee bobeessee
Sitti dadhabuunkoo sitti boqochuufii
Galgalakoo sitti aara galfachuufii
Atis hin boqonne siin dabarsa jettee
Utuu naaf beellamtuu ofii karaatti haftee
Jabaadhu aayyookoo gaafati naan jettu
Anuu siif dabarsaa jettee na gorsitu
Baay’een jajjabaadha abdiikoo si godhee
Siif jechan waa hundaa baadhee dandamadhe
Kankeeyyuu wallaaltee taatee irbaata hallaattii
Ijakoot na jaame dhalakoo nagaatti
Jettee boossi kunoo haati garaa dhalaa
Utuu jettee eegduu mucaankoo naaf galaa
Akkas ta’e kunoo badee dadhabbiinshee
Raatoftee gadditee lolaafti imimmanshee
Bilisummaa haa ta’u galanni mucaakee
Lammata hin agartuu aayyoo hidhadhu garaakee

ወር አበባ


የወር አበባ ተፈጥሯዊ ጸጋ ነው።
የመተንፈስ ወይም የመመገብ ያህል ከተፈጥሮ ሂደቶች አንዱ ነው።
የምድርን እኩሌታ የያዙት ሴቶች ወርሀዊ ዑደትም ነው። ሆኖም ስለ ወር
አበባ ማውራት እንደ ሀጢያት ይቆጠራል። ከወር አበባ ጋር የተያያዙ
የተዛቡ አመለካከቶችም የትለሌ ናቸው።
ከደቡብ እስያ ሴቶች አንድ ሦስተኛው የወር አበባ ከማየታቸው በፊት ስለ
ወር አበባ ምንነት እንደማያውቁ ዩኒሴፍ እንደ አውሮፓውያኑ በ2015
የሰራው ጥናት ያመለክታል። ከኢራናውያን ሴቶች 48 በመቶዎቹ እንዲሁም
ከህንዳውያን ሴቶች አስር በመቶ የሚሆኑት የወር አበባ በሽታ እንደሆነ
ያስባሉ።
በዓለም ላይ በሚልዮን የሚቆጠሩ እንስቶች የወር አበባ በሚያዩበት ወቅት
ይገለላሉ። ሀፍርትም ይሰማቸዋል።
የግንዛቤ ክፍተቱን ከግምት በማስገባት ዋሽ ዩናይትድ የተባለ የተራድኦ
ድርጅት በየአመቱ ግንቦት 28 ዓለም አቀፍ የወር አበባ ንጽህና ቀን
እንዲከበር አድርጓል። ስለ ወር አበባ ርዕሰ ጉዳይ ማውራትን ለማስለመድ
ስለ ሂደቱ ማወቅ የመጀመሪያ እርምጃ ሊሆን ይችላል።
የወር አበባ ዑደት እንዴት ይፈጠራል?
ስለ ወር አበባ ምንነት ማስገንዘብ ስለ ዑደቱ ያለው አመለካከት እንዲቃና
መንገድ ይከፍታል። የወር አበባ ከአስር እስከ 14 ዓመት አንስቶ ከ45
እስከ 50 ዓመት የሚዘልቅ ዑደት ነው።
የወር አበባ ወርሀዊ ዑደት የሚፈጠረው በየ28 ቀን ልዩነት ሲሆን፣ ወደ
ጽንስነት ያልተለወጠ እንቁላል ፈርሶ በደም መልክ የሚወጣበት ሂደት
ነው። የ28 ቀን ዑደቱ ሁለት ደረጃዎች አሉት።
የመጀመሪያው የወር አበባ ከጀመረበት ቀን አንስቶ ያሉትን ሁለት ሳምንታት
ያካትታል። በዚህ ወቅት ከሴቶች መራቢያ ህዋስ በአንዱ እንቁላል ማደግ
ይጀምራል። የእንቁላሉን እድገት የሚያፋጥን ሆርሞንም ይመረታል።
ወደ አስራ አራተኛው ቀን አካባቢ እንቁላሉ ሲያድግ በማህጸን ቧምቧ
አድርጎ ወደ ማህጸን ይወርዳል። እንቁላሉ ከወንድ ዘር ጋር ከተዋሃደ
የእርግዝና ሂደት ይጀመራል። ውህደቱ ካልተፈጠረ እንቁላሉ ከሁለት
ወይም ከሦስት ቀናት በኋላ ሞቶ ይወገዳል።
የዑደቱ ሁለተኛ ደረጃ በአስራ አራተኛው ቀን ጀምሮ በሀያ ስምንኛው ቀን
ይጠናቀቃል። በሀያ አምስተኛው ቀን በማህጸን ውስጥ የሚመረተው
የሆርሞን መጠን ቀንሶ ከሦስት እስከ ሰባት ቀን ደም ይፈሳል።
በዚህ መንገድ የሚፈጠረው የወር አበባ ወርሀዊ ሂደትን ይከተላል።
ለምን በወር አበባ ወቅት ህመም ይከሰታል?
በወር አበባ ወቅት ምቾት የማይሰማቸው ሴቶች አሉ። አንድ ሦስተኛ
ያህሉ ሴቶች ደግሞ ያማቸዋል። ከህመሞቹ ራስ ምታት፣ የጀርባ ህመም፣
ሆድ ቁርጠትና ማቅለሽ ይጠቀሳሉ። ለ24 ሰዓት ሊቆዩም ይችላሉ።
ምክንያቱን ለማብራራት ቢያስቸግርም አቅም ማነስ የሚከሰትበትም ጊዜ
አለ።
የወር አበባ ህመም መጠን ያለፈ የማህጸን ውስጥ የደም እጢ ውጤት
ነው። ይህም የማህጸን ጡንቻ መወጠርና መላላት የሆድ ቁርጠት
ያስከትላል። ህመሙ ከወር አበባ አንድ ወይም ሁለት ቀናት በፊት ጀምሮ
ለቀናት ይዘልቃል። አንዳንድ ሴቶች ላይ ከቀናት ሊያልፍም ይችላል።
ዲስሜኖሪያ የተሰኘው ከወር አበባ ጋር የተያያዘ ፍተኛ የሆድ ቁርጠት
እድሜ ሲጨምር ሊከሰት ይችላል። በዘር የመተላለፍ ባህሪም አለው።
በማህጸን ውስጥ መሆን ያለባቸው ህዋሶች ከማህጸን ውጪ ሲሆኑ
ኢንዶሜትርዮሲስ ይባላል። ከአስር ሴቶች በአንዷ ሊከሰትም ይችላል።

ወር አበባ


ሴት ልጅ የ ወር አበባ በምታይባቸው ቀናቶች ፈፅሞ
ልታደርጋቸው የማይገቡ ካረገቻቸው ትልቅ የ ጤና ቀውስ
የሚያስከትሉ 4 ነገሮች እነሆ ከ አስደናቂ እውነታ …።
1ኛ. ቀዝቃዛ ውሀ ፣ በረዶ ቤት የገባ ማንኛውም መጠጥ ፣
ማንኛውንም አይነት የ ለስላሳ መጠጥ እና coconut መጠቀም
በጣም አይመከርም ምክንያቱም በረዶ የ ወር አበባ ደምን
በመሀፀን ግድግዳ ላይ ተጣብቆ እንዲቀር ያደርጋል ይህ ደግሞ
ከባድ ለሆነው የ UTERUS CANCER ያጋልጣል።
2ኛ. ሻምፖ መጠቀም የጤና ባለሙያዎች አጥብቀው
ይከለክላሉ ምክንያቱም የ ወር አበባ በሚታይባቸው ቀናቶች
ውስጥ የ ጭንቅላት ቀዳዳዎች ክፍት ስለሚሆኑ በጣም ከባድ
እና እስከ እድሜ ልክ ድረስ ለዘለቀ የ እራስ ምታት ህመም
ያጋልጣል።
3ኛ. ኩኩምበር መመገብ …ኩኩምበር በ ውስጡ የያዘው
ትናንሽ ፍሬዎች የ ወር አበባ በ አግባቡ እንዳይታይ የሚያደርግ
ሲሆን ይህ ደግሞ ለ መሀንነት የሚያጋልጥ ነው።
4ኛ. በተጨማሪ የ ወር አበባ በሚታይባቸው ቀናቶች ውስጥ
ሴት ልጅ እራስዋን ከ ግጭቶች መጠበቅ አለባት በተለይ
መሀፀንዋ አካባቢ ከ እርጉዝ ሴት ባልተናነሰ መልኩ እራስዋን
መጠበቅ ይኖርበታል ያለዛ UTERUS CANCER ለተባለው የ ካንሰር
አይነት እና ለ መሀንነት የመጋለጥ እድሏን እጅግ ይጨምረዋል።

Ajjeechaan nurraa hadhaabbatu jechuun magaalaa Naqamtee keessatti hiriirri guddaan gaggeffame


Ajjeechaa fi
uummanni qe’ee irraa buqa’uu mormuu
dhaaf kaleessa magaalaa Naqamtee keessatti
hiriirri geggeeffamuu isaa sagantaa keenya
kaleessaa irratti gabaasuun ni yaadamta.
Hiriirri kun har’as itti fufee ibsa ejjennoo
dhiyeessuu akkasumas kanneen du’an
yaadachuuf sirni ibsa dungoo qabsiisuun
xumuramuu bakka bu’oonni garee mormituu
fi qaamni mootummaa nuuf ibsaniiru.
Kanneen naannoo daangaa Beenishangulitti
ajjeefaman keessaa sirni awwaalcha Shaambal
Geetaachoo illee raawwatamuu nuuf ibsniiru.
Bakka bu’aan KFO godina wallaggaa Bahaa
obbo Fiqaaduu Ayyaanaa akka dubbatanitti
ajjeechaan kun hamma nu irraa dhaabatutti
waajjiraaleen mootummaa akka hin banamne
dhaamsa dabarsinee jirra jedhan.
Komee uummati dhiyeeffatu kanaa fi hiriira
har’a magaalaa Naqamtee keessatti
geggeeffame irratti deebii gama mootummaa
kan nuu kennan itti gaafatamaa bulchiinsaa fi
nageenya Wallaggaa Bahaa obbo Taakkelee
Tolosaa argannee jirra. Komeen uummataa
kun dhugaa dha. Farreen nageenyaa
uummatichi mootummaa waliin ta’uun
saaxiluu qaba jedhanii, nageenyi bakkatti
akka deebi’uuf irratti hojjetamaa jira jedhan.

Manni hidhaa magaalaa Jijigaa keessaa Robotii nama tumuu fi barcuma Elektirikii irratti nama dararan qaba


Oromoota magaalaa
Jigjigaa keessatti hidhamanii turan keessaa
tokko abbaa ijoollee torbaa fi jiraataa
magaalaa Dirree Dawaa ka ta’an Sheek Jamaal
Aliyyii Abdullaa tokko.
Magaalaa Jigjigaa keessa mannen hidhaa jiran
keessaa beekamoon Jeel Ogaaden, Amiraa,
Gobalkaa fi Haavaanaa ykn Guwantaanaamoo
kanneen jedhamn ta’u kan ibsan Sheek Jamaal
Aliyyii ofii isaanii baatii lamaaf manneen
hidhaa gandaa kaasee bakka adda addaatti
hidhamuu isaanii dubbatu.
Sheik Jamaal abba ijoollee torbaa fi Dirree
Dawaa fi Finfinnee keessa jiraatu.Daldalaa
waan ta’aniif ituu karaa deemanii Jigjigaa
keessaa ABO dha jedhanii na qaban jedhu.
Dararaa guddaan kan irra ga’e mana hidhaa
“Haavaanaa ykn Guwantaanaamoo” jedhamu
keessatti akka ta’e ibsan.Dararaan nu irratti
rawwatame jedhan dhaga’uuf sukaneessaa
barreessuuf safuu cabsuu haalli itti ta’u ni jira.
Itiyoophiyaatti ambaasaaddrri Yunaaytid
Isteets Maaykil Renar Robii kaleessa mana
hidhaa magaalaa Jigjigaa gama Kaaba bahaatti
argamu “Jeel Ogaaden” jedhamu daw’atanii
turan. Gochii sukaneessaan achii keessatti
gaggeeffamaa ture afaaniin dubbachuuf kan
ulfaatu fi sukaneessaa ture jedhan.

Rakkoon argaa sammuu waliin hidhata qabaachuu mala


Rakkoon arguu
fayyummaa sammuu irratti dhiibbaa kan qabu ta’uu
qorannoon mul’ise.
Qorattootni akka mirkaneessanitti namootni rakkoo
arguuf saaxilaman rakkoo yaaduf kan saaxilaman ta’uu
eeranii jiru.
Ameerikaa Yuunvarsiitii Miyaamiitti qorattoonni namoota
umriin isaanii 62-84 gidduu argaman kuma 2 fi 500
irratti qorannoo taasisaniin, rakkoon arguu dhabuuf
saaxilamuun rakkoo sammuu kan hordofsiisu ta’uu
ibsaniiru.
Rakkoon arguu dhabuu fayyaa sammuu irratti dhibbaa
akka qabu qorannoo jalqaba mul’ise ta’uu barreessan
olaanaa qorannichaa Dooktar Diyaanee Zhahing
dubbataniiru.
Umuriin haguma dabalaa deemu rakkoon arguu dhabuu
fi sammuu kan uumaamu ta’uu beekkamaa ta’us, fayyaa
ija keenyaa eegun fayyaa sammuu eegu akka ta’e
Dooktar Diyaaneen ibsaniiru.
Haa ta’u malee faallaa kanaan rakkoon sammuu arguu
irratti dhiibbaa kan hin qabne ta’uu gabaasni qorannoo
kanaa ni ibsa.
Maddi: upi.com

Dhaabbanni Imigreshii Paasportii Kennuu Dhaabe


Yunivarsitii Finfinneetti barrattuu wallaansa fayyaa
waggaa arfaffaa kan taatee Kuulanii Mireessaa yaa’ii
yunivarsitii biyya Naajeriyaatti argamu irratti hirmaachuuf
affeerraa argatte.
Faakaaltii itti barattu irraa koree barattootaa bakka bu’uun
gara Naajeeriyaatti imaluuf paasportii baafachuuf gara
Dhaabbata Dhimmoota Imigireshiniifi Lammummaa waan
na barbaachisan jette amante waraqaa eenyummaa kan
gandaafi kanfaltii qabachuun dhaqxe.
Obboleettii ishee waliin ta’anii gara Dhaabbata Dhimmoota
Imigrashiniifi Lammummaa kan deemte Aadde Galaanee
Galataa ofii isheetiifi haaromsiifachuuf obboleettiin ishee
ammoo paaspoortiii haarawaa baafachuuf torban lamaan
dura deemanii kan isaan mudate akka isaan
keessumeessuu hin dandeenyedha.
Itoophiyaan viizaa Afirkaanotaaf battaluma seenaniin
kennuuf
Paaspoortiin guddina dinagdee waliin hariiroo maalii
qaba?
Gatii paaspoortii doolaara miliyoonaan
Akka jettutti maatii gaafachuuf kan deeman yommuu ta’u
obboleettiin ishee ammoo intalli ishee waan deessuuf
gargaaruuf ture kan biyya alaatti imalaaf paaspoortii
baafachuun isaan barbaachise.
Xalayaa qaama afeere irraa maaliif barbaachise?
Haata’u malee waajjirichaan hanga qaama si afeere irraa
xalayaa hinfidanetti paasportii baafachuu akka
hindendeenye itti himame.
Paasportii argachuun baayyee rakkisaa akka ta’ee
himamaa jiraatulleen, paasportii argachuun mirga lammilee
hundaa waan ta’eef akka hindhorkamne Itti-aanaa Itti-
gaafatamaan Dubbi Himaa Qajeelcha Muummee
Dhaabbatichaa Obbo Yemaanee Gabramasqal BBC’tti
himaniiru.
Mootummaan Itoophiyaa biyyoota Giddu-gala Bahaa sadii
waliin waliigaltee taasiseera kan jedhan Obbo Yamaaneen
Kanneen hafan waliinis waliigaltee raawwachuuf hojjechaa
jiraachu ibsaniiru.
Mootummaan imalawwan gara biyyoota kanneeniitti
seeraan ala taasifamaa turan dhaabeera kan jedhan
Ittigaafatamaan kun, haata’u malee kan seera qabeessa
fakkaatan garuu seeraan ala taasifamaa turaniiru jedheera.
Kanaafuu kaayyoon dhaabbatichaa inni tokko nageenyaafi
lammiilee sochiilee seera qabessa ta’an mirkanneessuu,
akkasumas imalawwan karaa seeraatiin taasifamu cimsuu
ta’u himaniiru.
Obbo Yamaaneen akka jedhanittis, sochiin dhaabbata
isaanii kunis labsii gama motummaafi Waajjira Dhimma
Hawaasummaafi hojjataa irraa dhufe kan bu’ureffateedha.
”Bakka fedhan deemuun mirga lammiilee seeraan
kabajamedha. Dhorkaa hinjirru, dhorkus hindandeenyu.
Nageenya lammiilee mirkanneessuun garuu aangoo
dhaabbatichaati” kan jedhan Obbo Yamaaneen, ammas
taanaan haalli kenninsa paasportii haaluma seera
hordofeen raawwatamaa jira jedhaniiru.
Paasportiin sanda imalaati malee waraqaa eenyummaa
gandaa bakka kan bu’u miti kan jedhan Ittigaafatamaan
kun, dameewwan waajjira isaanii dabalatee guyyaatti
paasportii kuma 10 ta’u akka kennamu himu.
Haata’u malee kanneen itti fayyadama muraasa qofa yoo
ta’an kuun paaportii isaanii dalaalaaf kennuun irra deebiin
kan baasaniidha jedhu.
Haaluma imala isaanitiin sanadawwan imaltoonni
dhiyeessu qaban yoo dhiyyeefatan paasportii ni argatus
jedhaniiru.
Dhimmoota paasportii baafachuuf barbaachisan keessaa
tokko waraqaa eenyummaa gandaa yoo ta’u, isaan hojiif
gara boyyoota jiddu gala bahaa deemaniif ammoo ulaagaa
barbaachisan gutuusaanii mirkanneessuuf ragaa dhiyeessu
qabaatu jedhu.
Dowwannaaf gara biyya biraa kan imalan yoo ta’e ammoo
viizaa, xalayaa dowwannaa, hoteela qabachuufi tikeettii
xiyyaaraa kutataniif ragaa dhiyeessuun irraa eegama.
”Kanneen wallaansaaf biyya alaa deemaniifis keessattu kan
atattamaa guyyaa tokko ykn lama keessatti paasportiin ni
kennama jedhaniiru. Garuu ragaa hospitaala biyya
dhaqaniifi kan hakimoota biyya keessaatiin barraa’eef
dhiyeessu qabaatu.
Itti-gaafatamaan kun akka jedhaniiti, paasportii
haaromsuufis adeemsi isaa walfakkaataadha. Adeemsi
dhaabbanni isaanii ammaan tana hordofaa jiru kunis
keessumatu imala seeraan alaa gara boyyoota Giddu-gala
Bahaatti taasifamaa jiru to’achuufi ittisufiidha.

የለውጥ እርምጃዎች


ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ መንግስት ከሰሞኑ እየወሰዳቸው ካሉ እርምጃዎች ጋር በተያያዘ በአዲስ አበባ ያለው የጸጥታ ቁጥጥር ጥብቅ እንዲሆን መደረጉን ገለጹ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህን የገለጹት በአዲስ አበባ ለሁለት ቀናት ሲካሄድ የቆየው የአፍሪካ ህብረት ስብሰባ መጠናቀቁን አስመልክቶ ባወጡት መግለጫ ነው።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ በመግለጫቸው ለአፍሪካ ህብረት ጉባኤ የመጡ እንግዶችን ተቀብሎ ላስተናገደው የአዲስ አበባ ነዋሪ እና ልዩ ልዩ ባለሙያዎች ምስጋና አቅርበዋል። በየደረጃው ያሉ የጸጥታ አካላት እና ፖሊስ በጋራ በመሆን እንግዶችን የማስተናገድ ኃላፊነትን “አኩሪ በሆነ ትጋት እና መናበብ” በበብቃት መወጣታቸውንም አውስተዋል። የህብረቱ ልዩ ጉባኤ የኢትዮጵያ መንግስት የሰብዓዊ መብት ጥሰት እና የሙስና ወንጀሎችን ፈጽመዋል በሚል በጠረጠራቸው ግለሰቦች ላይ እርምጃ እየወሰደ ባለበት ወቅት መከናወኑ የጸጥታ ቁጥጥሩን እንዳጠበቀው በመግለጫቸው ጠቅሰዋል።
“ሰሞኑን እየወሰድናቸው ካሉ እርምጃዎች ጋር በተያያዘ የጸጥታ ጥበቃው ጠበቅ ሊል እንደሚችል ኅብረተሰቡ ይገነዘባል ተብሎ ይታመናል” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ “ህዝብ ለለውጥ ሌት ተቀን እንደሚደክመው ሁሉ፣ ለውጡን ለማደናቀፍም ሌት ተቀን የሚደክሙ እኩያን የመኖራቸው ነገር ከማናችንም የተሰወረ አይደለም” ሲሉ በመግለጫቸው ጠቁመዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለውጥ አደናቃፊ ያሏቸውን ኃይሎች በመግለጫቸው በግልጽ ባያመለከቱም “ዕንቅፋት ፈጥረው የሀገራችንን ገጽታ እንዲያበላሹ በምንም መልኩ ዕድል ፈንታ አንሰጣቸውም” ብለዋል።
በርካታ የአፍሪካ ሀገራት መሪዎች የታደሙበትን የአፍሪካ ህብረትን ልዩ ጉባኤ ስታስተናግድ በቆየችው አዲስ አበባ ከዚህ ቀደም በተመሳሳይ ስብሰባዎች ከታየው የበለጠ ጥብቅ የጸጥታ ቁጥጥር መታየቱን ታዛቢዎች ተናግረዋል። ቀድሞ የስብሰባ ተሳታፊዎች በሚመላለሱባቸው ጎዳናዎች፣ በመሰብሰቢያቸው እና ማረፊያቸው አካባቢ የነበረው የጸጥታ ቁጥጥር ዘንድሮ በአዲስ አበባ ዙሪያ ባሉ መንደሮች ጭምር መስተዋሉን ታዛቢዎች ተናግረዋል።

Breaking News


PMNO_ Dooktara Kabajaa Lammaa_Magarsaa_fi_ Itti Aantuu Pir. Kab.AaddeXayyibaa_Hasan konfirensii Nageenyaa kan godinaalee Lixa Orimiyaa hirmaachisuun guyyaa har’aa Magaalaa Jimmaatti Taasifamu irratti argamuuf gara Jimmaatti Otuu imalaa jiranuu Godina Jimmaa A/Qarsaa Ganda Morowwaatti nagaan goraniiru.
Ganama kana naannoo Sa’aatii 1:30 irratti Elekoofteriin isaan ittiin balali’aa turan haalli qilleensaa mijataa hin turre(Hurrii)waan ta’eef Ganda Morowwaa iddoo lafa madrasaatti nagaan qubatanii hawaasa naannoo woliin marii gabaabaa taasisanii jiru.
Marii kanaanis hawaasni naannichaa gaaffilee garaa garaa kaasuudhaan keessattuu haala yeroo irratti dhimmoottan xiyyeeffannoo barbaadan irratti kan mar’amee jiruu dha.
Kabajamoo Pireezidaantiinis ergaa dabarsaniin sochii amma mootummaan taasisaa jiru keessatti hirmaannaan hawaasaa gahee olaanaa waan qabuuf Ummanni gahee isaa ciminaan bahachuu qaba jedhan.
Kanaaf immoo caasaa isatti aanee jiru cinaa hiriiruun rakkoo jiru mar’achaa waliin fala kaahaa imala eegalame kana deeggaruu qabdu jedhaniiru.
Dhuma irrattis Kantiibaan B/Magaala Jimmaa obbo Makkiyyuu Mahammad gandichatti argamuun jila kana erga simatanii booda konkolaataadhaan gara iddoo konfiransichi itti gaggeeffamu galma haaraa guddicha mooraa Yuuniversiitii Jimmaatti argamuutti nagaan imalanii nagaan qaqqabaniiru.

Kaansaarii Fiixee Gadaamessaa


kaansarii gadaamessaarratti qorannaa bu’a qabeessa gaggeessuuf karoorfameera.
Inistiitiyuutiin Baayooteeknooloojii Ityoophiyaa walhormaata dubartootaa kan miidhu kaansarii fiixee gadaamessaarratti qorannaan gaggeeffamu haala qabatamaa biyyaatin akka ta’uu fi qorannichis wiirtudhaan akka gaggeeffamu haala mijeessaa jiraachuu himeera.
Daayreektarri inistiitiyuutichaa Dooktar Kaasaahuun Tasfaayeen dhimmicharratti qooda fudhattoota waliin hojjetamaa jiraachuu kaasaniiru.
Qorattoonni dhaabbilee mootummaa keessa hojjetan, hayyoonni dhaabbilee miti mootummaa fi qaamolee deeggarsaa ta’anis wiirtulee keessatti qindoominaan inistiitiyuuticha waliin hojjechuudhan kallattii furmaata waaraa kaa’uun bifa danda’amurratti hojjetamaa jirras jedhan.
Kun ammoo qorannaa irra deddeebiin gaggeeffamu hambisuun, karoora waliinitiin socho’uun humna damichaa qindoominaan fayyadamuu dandeessisaan dhaaman.
Inistiitiyuutichaaf itti gaafatamni garee qorannaa qonnaa, fayyaa, indaastirii fi baayooteeknooloojii gurmeessu laatameefira.
Kaansarii fiixee gadaamessaa keessaa vaayrasiin HP 16 hamaa ta’uun eerameera.
Qunnamtii saalaa namoota addaddaa waliin gochuu, wantoota nama saaxilan irraa of eeggannoo gochuu dhabuu, gatiin talaallii kaansarii fiixee gadaamessaa qaala’aa ta’uu fi hanqinni hubannaas jiraachun babal’ina rakkinichaatif akka sababiitti ka’eera.
Dhimmicharratti qorannaa kan taasisan Gargaaraan Proofeesaraa Tawaldaa Tasfaayeen akka jedhanitti; sadarkaan saaxilamummaa dubartoota umrii waggaa 15tti qunnamtii saalaa jalqabanii olaanadha.
Saaxilamummaa kanas hir’isuuf talaallin eegalameera.
Baatii kana keessas dubartoota umriin isaanii waggaa 14 ol ta’e miiliyoona 1.2f talaallichi sadarkaa biyyaatti ni laatama.
Kaansariin fiixee gadaamessaa Ityoophiyaatti dhibee ajjeestuu sadarkaa lammaffaa qabatedha.
Waggaa waggaadhanis dubartoonni 4600 dhibichaan ni qabamu.
Kanneen keessaayis 3200, lubbuun isaanii ni darba.

አቶ በቀለ ገርባ “እውንት “እልዋታለሁ ኢትዮጵያ አትፈረስም


በሃገራችን የዘውግ ፖለቲከኞች ልማድ
የፖለቲከኞቻቸው ቁርጠኝት ጥግ የሚለካው ያለምንም
ማገናዘብ ኢትዮጵያ መፈራረስ እንዳለባት በአደባባይ
በመናገር ይመስላል፡፡ ታዋቂው የኢትዮጵያ የሁልጊዜም
ጠላት፣ የጎሳ ፖለቲካ ቄሰ-ገበዝ ስብሃት ነጋ የእሱ ሰፈር
ሰዎች ዘረፋ “ለምን?” በተባለ ቁጥር ኢትዮጵያ
መፈራረስ እንዳለባት ይዘባርቅ ነበር፡፡ ስለ ሃገር መፍረስ
ማውራት በህግ ሳይቀር የሚያስጠይቅ ጉዳይ ቢሆንም
የጎጥ ፖለቲከኞች ተጠራርተው የከተቡት ህገ-
መንግስት ሃገር የማፍረስን ወንጀል እንደ መብት የፃፈ
በመሆኑ ሳይሆን አይቀርም የጎጥ ፖለቲከኞች ሃገር
የማፍረስን ወንጀል እንደ ደህና ነገር ተዝናንተው
በየአደባባዩ የሚናገሩት፡፡
አንድ የጎጣቸው ሰው ባጠፋው ጥፋት ሲተች “ሆ..!”
ብለው ለስድብ እና ለአምባጓሮ የሚጠራሩት የጎሳ
ፖለቲካ ጄሌ ደጋፊዎችም መሪያቸው ስለ ሃገር መፍረስ
መናገሩ አንዳች ስህተት ያለበት ነገር አይመስላቸውም፡፡
ይልቅስ ምጥቀቱ ይታያቸዋል፡፡ይሄ በብዙ መንገድ
ስህተት አለው፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ የሃገር የማፍረስ
ጥሪ ወንጄል ከመሆኑም ባሻገር የሌላውን መብት
መጋፋት ነው፡፡የጎጥ ፖለቲከኞች በክልላቸው፣
በባህላቸው በአጠቃላይ የጎጣቸው ህልው እና ክብር
ላይ አንዳች ክፉ ነገር የተነገረ ሲመስላቸው የሚሆኑት
ነገር የሚታወቅ ነው፡፡ እነሱ በማንነታቸው ላይ አንዳች
ክብረ-ነክ ነገር የተባለ ሲመስላቸው የሚናገሩትን
እስከማያውቁ ድረስ ስሜት ውስጥ እንደሚነከሩት ሁሉ
ህልውናውን ከኢትዮጵያ ህልውና ጋር የፈተለው
ኢትዮጵያዊ ብሄርተኛው ወገንም የእናት ሃገሩን መፍረስ
እንደ መልካም ሙዚቃ አንገቱን እየወዘወዘ
የሚያዳምጥበት ምክንያት እንደሌለው መረዳት
ያስፈልጋል፡፡
ስለዚህ ኢትዮጵያ ትፈርሳለች የሚለውን የደመ-ነፍስ
ንግግር ከመናገር በፊት ግራ ቀኝ ማስተዋል
ያስፈልጋል፡፡ በተለይ ደግሞ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን
በሚያክል ግዙፍ ተቋም የሚያስተምር እንደ አቶ በቀለ
ገርባ አይነት ሰው መምህርነትን የመሰለ ሃላፊነት
ተሸክሞም ይህን መሳት የለበትም፡፡ የራስን ሲያከበሩ
እና ሲያስከብሩ የሰውንም ማክበር እንጅ እግር እጅ
የሚችለውን ያህል ተንጠራርቶ የሌላውን መብት እየነኩ
የእኔን ብቻ አክብሩልኝ ማለት እንደ ልጅ
ያስቆጥራል፣ያስገምታል፣ያስንቃልም!
የኢትዮጵያ ብሄርተኝት ጎራው በደመ-ነፍስ
የማይመራ፣ዝምብሎ እያጨበጨበ የሚከተላቸው
የሰፈር ሰዎች ስለሌሉት መመሪያው
ምክንያታዊነት፤መዳረሻው ለሁሉም የምትበቃና
የምትመች ኢትዮጵያ ነች፡፡ መዳረሻውን ላፍርስ የሚል
ሰው ደግሞ አይንህን ላጥፋ፣ድካምህን ሁሉ ከንቱ
ላድርግ ባይ ባላጋራ ስለሆነ እንዲህ ያለውን አካል
በትዕግስት መመልከቱ ማብቃት አለበት፡፡ እስከዛሬ
ድረስ ኢትዮጵያን ለማፍረስ ማሟረት ቢበዛ ያስወግዝ
ይሆናል እንጅ ምንም ችግር የሌለው ነገር ሆኖ ኖሯል፡፡
ይህ የሆነው ኢትዮጵያዊ ብሄርተኛው በትንሽ ትልቁ
የማያላዝን፣በራስ መተማመን ያለው፣ቶሎ የማይበረግግ
ስለሆነ፣ነገሩ በጣም ከአቅም በታች ስለሆነ በንቀት
ማየትን በመምረጡ ነበር፡፡
ሆኖም ሃገር ማለት ምክንያት ብቻ ሳይሆን ስሜትም
ጭምር ነውና ነገሩ ሲበዛ ሃይ መባል እንዳለበት
ይሰማኛል፡፡ ንቀው ዝም ሲሉት ልክ የሆነ የሚመስለው
ሰው ስለማይጠፋ መሰለኝ ሃገር ትፈርሳለች የሚለው
አስገማች ንግግር እንደ ደህና ነገር ተይዞ የቀጠለው፡፡
ስለዚህ በዝምታ መነጋገር ለማይችለው የህብረተሰብ
ክፍል በንግግር እና በተግባር ማናገር ያስፈልጋል፡፡
በግለሰብም ሆነ በፓርቲ ደረጃ ተደራጅቶ ኦሮሚያን
እገነጥላለሁ ብሎ መነሳት፣ ለዛም መታገል እድሜ
ለህወሃት ህገ-መንግስታዊ መብት ነው፡፡ መብት
ያልሆነው ኢትዮጵያ ትፍረስ ማለት ነው፡፡ ኢትዮጵያ
ትፍረስ ማለት በሌላው ኢትዮጵያዊ እጣ ፋንታ ላይ
ልወስን የማለት እብሪት ነው፡፡

Mallattoowwan araada /suusii/ Facebook agarsiisan torba


1. Walitti fuufiinsaan sa’aa sadii (3) ol fayyadamuu
2. Mana fincaanii, daandiirra fi kkf otoo jiranii fayyadamuu
3. Hojiirraa, walga’iirraa fi kkf irraa sababa facebook boodatti hafuu
4. Waan akka suuraa post erga godhanii booda hojii gidduutti dhiisanii irra deddeebi’anii ilaaluu
5. Yoo waa tokko post hin godhiin oolan, aaruu, na’uu, ofjibbuu.
6. Yoo namni ergaa gabaabaa (meesage) deebisuu dhiise hakkii nagaa qabeessa hin taane (paranoid)qabaachuun nama sanatti aaruu.
7. Waantoota fi haalota naannoo keenya jiran caalaa waantoota facebook irra jiran fakkaachuu yaaluu.

Mootummaan Sa’uudii namoota ajjeechaa Kamaal Khaashoqjii keessaa harka qaban 5 irratti adabbii du’aa murteessuuf akka jirtu gabaafame


Abbaan Alangaa walii galaa Sa’uudii Sa’uud Al-Mawjib ibsa Khamiisa hardhaa Riyaad keessatti kenneen, ajaja qondaaltota tikaa shaniitiin Jamaal Khaashoqji Summiin waraanamee eega ajjeefameen booda, reeffi isaa cicciramee qonsilaan alatti kan gatame tahuu hime. Sa’uud Al-Mawjib akka jedhetti, namoota shanan yakka kana ajajan irratti adabbiin du’aa akka murtaahuuf, Abbaan Alangaa mootummaan Sa’uudii mana murtii kan gaafatu tahuu ibse.
Haaluma walfakkaatuun Ji’a darbe abbaan alangaa Turkiyaatis Jamaal Khaashoqjii gara qonsilaa akkuma seeneen humnoota tikaa Sa’uudiitiin kan ajjeefame tahuu ibsuun isaa ni yaadatama. Turkiyaan namoota yakka kana raawwatan mootummaan Sa’uudii dabarsee akka kennuuf kan gaafatte yoo tahu, Sa’uudiin ammoo gaafii kana hin fudhanne. Mootummaan Sa’uudii yakka kana gad fageenyaan kan qorataa jiru tahuu ibsuun, ajjeechaa kanaan walqabatee namoota 18 akka hidhee fi qondaaltota ol’aanoo 5 ammoo hujii irraa kan ari’e tahuu himaa ture.

በኢትዮጵያ አየር መንገድ ላይ የተደረገ ምርመራ እና መግለጫ


– ANA (All Nippon Airways) የተባለዉ የጃፓን አየር መንገድ ከቦይንግ ያዘዛቸዉ 5 B787 ድሪም ላይነር ደረጃቸዉን ያልጠበቁ በመሆኑ እና ዲዛይናቸዉ ችግር ስላለበት እንዲሁም ጭነት ሳይጭኑ በራሱ ከባድ በመሆናቸዉ ከቦይንግ ጋር የነበረዉን ዉል ያፈርሳል፡፡ ቦይንግ ገዢ እንደምንም ሲያፈላልግ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ፈቃደኛ በመሆን ይወስዳቸዋል፡፡አየር መንገዱ 5ቱን አዉሮፕላኖች እያንዳንዱን አዉሮፕላን በ 90 ሚሊየን ዶላር ከገዛ በኋላ መልሶ ለደቡብ አሜሪካ አንድ ካምፓኒ እያንዳንዱን በ 120 ሚሊየን ዶላር ይሸጥለታል፡፡ ይህ ካምፓኒ ከገዛቸዉ በኋላ መልሶ ለኢትዮጵያ አየር መንገድ በ 25 አመት ዉል ያከራየዋል፡፡ ያ ማለት አሩሮፕላኖች እስኪያረጁ ማለት ነዉ፡፡በዚህ ዉል ላይ ከ 15 ሚሊየን ዶላር በላይ ኮሚሽን ለአየር መንገዱ ሃላፊዎች ተከፍሏል፡፡
– እኒህ በሊዝ ተከራይቶ የሚያበራቸዉ አዉሮፕላኖች የሞተር ዘይት ችግር ምክንያት እንዲሁም የተገጠመለት Trent 1000 Rolls Royce ሞተር ችግር ምክንያት 4ቱ አዉሮፕላኖች ከአመት በላይ ሳይበሩ ተቀምጠዋል፡፡ የዚህ አውሮፕላን የሊዝ ክፍያ በዶላር በወር 800,000 እስከ 1.25 ሚሊየን USD ድረስ ነው፡፡ ሳየሰሩ በየወሩ መንግስት 1.25 ሚሊየን ዶላር ለደቡብ አሜሪካዉ ካምፓኒ ይከፍላል ማለት ነዉ፡፡አየር መንገዱ ደግሞ በቀን የሚያስገባዉን እስከ 110 ሽህ ዶላር ያጣል፡፡
– የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሃላፊዉ የግሉ አዉሮፕላን እንዳለዉ ተረጋግጧል (ከክንፈ ዳኛዉ ጋር በሸር የገዟት ናት ይባላል)፡፡ አዉሮፕላኗ የተመዘገበችዉ Boing 767 -300 ER ET AMF በሚል ነዉ፡፡አዉሮፕላኗ ባብዛኘዉ ግብጽ እና ታንዛኒያ ትበራለች፡፡ አቶ ተወልደ በሲሸልስ የ ባለ 5 ኮከብ ሆቴል ያስገነባ ሲሆን በኢትዮጵያ አየር መንገድ የፕሮሞሽን ክፍል ዉስጥ ሲሸልስ የሚሄዱ ፓይለቶች እና ሌሎች ሰራተኞች ይሄን ሆቴል እንዲጠቀሙ ይገፋፋሉ፡፡ የህወሃት እና የሜቴክ ሃላፊወች የቅዳሜ እና እሁድ የሚያሳልፉት ሲሸልስ በዚህ ሆቴል ዉስጥ ነዉ፡፡
– በዉጭ ሀገር ባሉ የአየር መንገዱ የቲኬት መሸጫወች የተሰበሰበ 67 ሚሊየን ዶላር ወደ ሃገር ቤት ሳይገባ በዛዉ ቀርቷል፡፡ በተጨማሪም በዶላር ለሃገሪቱ ገቢ መደረግ የነበረበት 85 ሚሊየን ዶላር እዛዉ ዉጭ ሃገር በግለሰቦች ባንክ በማስቀረት ከሜቴክ እና ወጋገን ባንክ በወጣ የኢትዮጵያ ብር ገቢ ተደርጓል፡፡
– የአየር መንገዱ ሃላፊ ሰራተኞችን በዘር እና በዘምድ አዝማድ በመቅጠር እንዲሁም በማባረር ተጠምዶ ከርሟል፡፡ ሁለተኛ ሚስቱን በሎስ አንጀለስ የአየር መንገዱ ጣቢያ ሃላፊ አድርጎ ሹሟል፡፡ቦርድ ሳይፈቅድለት የአየር መንገዱ ሃላፊ በየ ሁለት ወሩ ጀርምን የህክምና ክትትል ያደርጋል፡፡ ይህም በሚሊየን ዶላር ወጭ አስወጥቷል፡፡
– በባለፈዉ አመት በማኔጅመንት ችግር 450 አካባቢ የበረራ አስተናጋጆች፤ 80 ቴክንሺያኖች፤ አበራሪዎች እና ሌሎች በመቶወች የሚቆጠሩ ሰራተኞች ለቀዋል ወይም በብሄራቸዉ ምክንያት ተባረዋል፡፡
– ክነፈ ዳኛዉ እና ተወልደ ሁነዉ ሜቴክ የገዛትን አዉሮፕላን ለሌላ ድርጅት (ኤሽያ ዉስጥ ኔፓል ዉስጥ ላለ የእርዳታ ድርጅት ነዉ የሚል ሲሆን መረጃዉ በደንብ ስላልተረጋገጠ ቀጣይ ይጣራል) አከራይተዋታል፡፡ አገናኙ ተወልደ ነዉ፡፡
– የአየር መንገዱ ሃላፊ ተወልድ ገብረእግዛብሄር በዘመዱ በአዲያም ገብረእግብሄር ስም 4 የተለያዩ ህንጻወች አዲስ አባባ ዉስጥ እያስገነባ እንደሆነ ተደርሶበታል፡፡ አዲያም ገብረእግዛብሄር የሳሙኤል ሰንሻይን ባለቤት ዉሽማ ስትሆን ህንጻዉቹ የሚሰሩት በሰን ሻይን ኮንስትራክሽን ነዉ፡፡ አዲያም ገብረ እግዛብሄር የኢትዮያን ካር ጎ በመጠቀም ዘመናዊ መኪናወችን ያለቀረጥ ከጀርመን በማስገባት እና በመሸጥ ትታወቃለች፡፡
– ለሰራተኞች መኖሪያ ብሎ አየር መንገዱ ያሰራዉ ህንጻወች ለአንድ ብሄር ልጆች ብቻ በመስጠት እንዲሁም ህንጻወችን ለመስራት ጨረታ ያሸነፈዉን ድርጅት በመተዉ ለአንድ ለህወሃት ካምፓኒ (አፍሮ ጺወን) በመስጥት በሚሊየን የሚቆጠር ብር ጠፍቷል፡፡
– የአየር መንገዱ የህዝብ ግንኙት ሃላፊ ባልተቤት የአየር መንገዱ ሰራተኛ ባይሆንም የአየር መንገዱ የደሞዝ መክፈያ ሊስጥ ዉስጥ ስሙ ተገኝቷል፡፡ ይሄም ማለት ሰራተኛ ሳይሆን ከአየር መንገዱ ደሞዝ ይወስዳል ማለት ነዉ፡፡
– የአየር መንገዱ የዲጅታል ዲፓርትመንት የፖለቲካ ማስኬጃ በማድረግ ከ 120 በላይ የአይ ቲ ባለሙያቸወን በመቅጠር ሶሻል ሚዲያን በመጠቀም ህዝበን ከህዝብ ሲያጋጩ ይዉላሉ፡፡ ሰሞኑን ሊታወቅ ይችላል ተብሎ በመፍራት ወደ 60 ሚሆኑትን ቀንዋል፡፡
– አየር መንገዱ ለድራግ እንዲሁም የዝሆን ቀንድ እና የመሳሰሉ ኢሌጋል ቢዝነስ ዉስጥ በመግባቱ ብዙ ሀገሮች ማስጠንቀቂያ ለአየር መንገዱ ሰተዋል፡፡
– ለሰራተኞች መኖሪያ ገንዘብ ከ PTA ባንክ በሚሊየን ዶላር ተበድሮ ነገር ግን ግማሹ ቤቱ ሳይሰራ የት እንደደረሰ አይታወቅም፡፡
– 2.4 ሚሊየን ብር ለሃጂ ተጓዦች ለተጉላሉበት ሆቴል እና ምግብ ተብሎ ወቶ የአየር መንገዱ ሃላፊዎች ተከፋፍለዉታል፡፡ ይህ የሆነዉ የሃጂ ተጓዦች አየር መንገዱ ዉስጥ ያለምግብ እና መኝታ ለብዙ ቀን እየተጉላሉ ነበር፡፡
– አየር መንገዱ የሚያሰራዉ ሆቴል ኦዲት ሲደረግ እጅግ ብዙ ገንዘብ የፈጀ ሲሆን ከ 45 ሚሊየን ብር በላይ ለማን እንደተከፈለ የማይታወቅ ገንዘብ ማባከን ተገኝቶበታል፡፡
– በአየር መንገዱ ቅጥር ግቢ ዉስጥ ሁለት የምድር ዉስጥ እስር ቤት ተገኝተዋል፡፡ በዚህ እስር ቤት ዉስጥ ሰራተኞች ተደፍረዋል፤ ሞተዋል፡፡

Addi Bilisummaa Oromoo fi Mootummaan Waliin Hojjechuuf Waliigalan


Addi Bilisummaa Oromoo jaal Daawud Ibsaatin hogganamu mootummaa naannoo Oromiyaa fi federaalaa waliin hojjechuuf waliigaleera.
Hoggantoonni ODP fi ABO har’a ibsa waloo kennaniiru.
Itti aanaan dura taa’aa ODP fi preezdaantiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lammaa Magarsaan ABO waliin guddina biyyaatif kana booda waldhaggeeffachaa waliigalteedhan akka hojjetan dubbataniiru.
Oromoon akka hin miidhamneef waldhaggeeffachaa waliin hojjechuun barbaachisaa ta’uu eeraniiru.
Warri isa miidhaa ture seeratti akka dhiyaatan Oromoon mootummaaf deeggarsa gochuu qabas jedhan.
Ummanni misoomasaa gaggeessaa warra shira xaxan ofirraa ittisuuf mootummaa waliin dhaabbachuu qabuunis dhaamaniiru.
Qeerron injifannoo dhiigan aragame tikfachaa, jaarmiyaaleen siyaasaa martis waldhageettiin waltumsaa walbira dhaabbachuu qabna jedhan preezdaant Lammaan.
ABO/WBOn Oromoof qabsaa’era; hundi keenyas ga’ee qabna. Injifannoo argames waliin tiksuun egeree Oromoo miidhagsuun barbaachisaadha jedhaniiru.
Akkaataa waliigaltichaatin wantoota bu’uuraa irratti waliin hojjechaa, kan hafan ammoo duraa duuban sirreessaa waliin hojjechuuf mari’anneerra; waliiyis galleessa jedhan hayyu dureen ABO jaal Daawud Ibsaan.
Kanaaf miseensonni WBO fi ABO karaa nagaatin nageenya eegaa, mootummaa waliin tokko taanee hojjennas jedhaniiru.

በወገን ላይ ያደረሱትን ዘግናኝ ድርጊት


ለምሳሌ ያህል በአንድ ሙስሊሞች መፍትሄ አፈላላጊ ኮሚቴ አባል ላይ በማዕከላዊ ያደረሰበትን ስቃይ፣ ቶርቸር፣ ድብደባና ለሰሚው ግራ የሚያጋባውን ሰይጣናዊ ተግባር ከባለ ታሪኩ አንደበት በሰማነው መሰረት ቃል በቃል እንዲህ አቀርበዋለው፡፡
የታሰርኩበት ጨለማ ክፍል ፀድቶ የማያውቅ በመሆኑ የሽንትና የሰገራ ሽታ አለው፡፡ ህመም
የሚሰማቸው፣ በድብደባ ብዛት ሽንታቸውን መቆጣጠር የማይችሉ እስረኞች ጨለማ ክፍል ውስጥ እንደሚጽዳዱ በራሴ ላይ ሲደርስ ዘግይቼም ቢሆን ተረዳሁ፡፡“ጨለማ ክፍል በገባሁ ምሽት ከወትሮው የተለየ ኃይልና
ቁጣ የተቀላቀለበት፤ ረፍት የለሽ ድብደባና አሰቃቂ ስቃይ የታከለበት ምርመራ ተጀመረ፡፡ የመጀመሪያዉ ቀን እጆቼን በሰንሰለት አስረዉ የምርመራ ክፍል ውስጥ አስገቡኝ፡፡ አጠገቤ
ባለው ወንበር ላይ ጥቁር ቡኒ ስካርፍ ተቀምጧል፡፡ ከትንሽ ቆይታ በኋላ ዘርዓይ የተባለዉ መርማሪዬ (ገራፊዬ)ዓይኔ
በስካርፉ እስኪያመኝ ግጥም አድርጎ ሸፍኖ አሰረኝ፡፡
ቀጥሎም አንድ ክፍል ውስጥ አስገብቶ ለቀቀኝ፡፡ ሰው በቀኜ በኩል እንዳለ ተሰማኝ፡፡ ወዴት መሄድ እና ምን ማድረግ እንዳለብኝ ግን
አላወቅሁም፡፡ በስተቀኝ በኩል በትግሪኛ ቋንቋ ሁለት ሠዎች ካወሩ በኋላ ከዚህ በፊት በማላውቀው ድምጽ በአማርኛ ቋንቋ
“ቁጭ በል” አለኝ፡፡ አንድ ፈርጣማ ክንድ ትከሻዬን ይዞ ወደ ኋላ ገፋ ሲያድርገኝ ወንበር ላይ ቁጭ አልኩኝ፡፡ ያኔ ከባድ ንዝረት ያለው ኃይል ሰውነቴን ወረረኝ፡፡ ዓይኔን በስካርፍ
እንደተሸፈንኩ ወደፊት ተስፈንጥሬ በግንባሬ ተደፋሁ፡፡ መልሰው ሲያስቀምጡኝ፤ ደሜ ተንጠፍጥፎ ያለቀ ያህል እስኪሰማኝ ድረስ
የኤሌክትሪክ ንዝረቱ ስቃዬን ጨመረዉ፡፡ ከወንበሩ ላይ ወደ ጎን ስወድቅ ያነሱኛል ብዬ ስጠብቅ ዝምታን መረጡ፡፡ ለካ ወንበሩ
ላይ ኤሌትሪክ ንዝረት አስቀምጠውበት ነበር፡፡
“አንደኛው መርማሪ በወደኩበት እግሬን ገልብጦ ያለርህራሄ ገረፈኝ፡፡ ተወራጨሁ፡፡ ሲቃ እያሰማሁ ጨህኩ፡፡ ግርፊያውን አቆመና “ቁም” አለኝ፡፡ ሲቃ እያሰማሁ ጮህኩ፡፡ ግርፊያውን አቆመና አንስቶ እየጮሁ በግራና በቀኝ ጥያቄ ይጠይቁኝ ጀመር፡፡ ለሐጅና ዑመራ ጉዞ ሳውዲ የሄድኩበትን ጉዞ፣ ስለንግድ እንቅስቃሴዬ፣ ኃይማኖታዊ ግዴታ ስለሆነ ነው የዘካ ስጦታዬ፣ ደግሜ ደጋግሜ የተናገርኩ ቢሆንም፤ የሳውዲ አረቢያ ጉዞዬን “ኃይማኖታዊ መንግሥት ለመመስረት የታቀደ ነበር” እያሉ ያፋጥጡኝ ነበር፡፡“መልሴ ያው ስሆንባቸዉ፤ በጥቁሩና ወፍራሙ ፕላስቲክ ዱላ ከወደቅኩበት አጣደፉኝ ፡፡ በተለይም ዘርዓይ የባለዉ “መርማሪ” የአባቱን ገዳይ እንዳገኘ ንዴት በተሞላበት ሁኔታ እየተሳደበ፤ ዱላውን አወረደብኝ፡፡ ከዚያ በኋላ የሆነውን አላስታውስም ነበር፡፡ ለምን ያህል ሠዓት ራሴን እንደሳትኩ ሳላውቅ ራሴን ጨለማ ክፍል ውስጥ አገኘሁት፡፡ ሱሪዬ በሽንቴ ርሶ ነበር፡፡ በተኛሁበት ሆኜ እንኳ “ቁኑት” እንዳላደርግ ንጹህ አልነበርኩም፡፡ በእስልምና እምነት ለማንኛውም ዓይነት ፀሎት አንድ ሰው ራሱን ሲያዘጋጅ ንጹህ መሆን አለበት፡፡ እኔ ግን አልቻልኩም ነበር፡፡
“ከዚያ አሰቃቂ ምርመራ በኋላ ቁስሌ እንኳን እንዲጠግግ ፋታ ሳይሰጡ በሁለትና ሦስት ቀናት ልዩነት የሌሊት ቶርቸራቸውን አጠናከሩብኝ፡፡ ጨለማ ክፍል በኃይል ተከፍቶ ስሜ ተጠራ፡፡ ከውጭ በሚታየኝ መብራት እየታገዝኩ ተስቤ መጣሁ፡፡ እንደተለመደው አይኔን በስካርፍ ሸፍነው በኮሪደርሩ እያዘዋወሩ ወደ አንድ የቶርቸር ክፍል ወሰዱኝ፡፡
“ዛሬ የመጨረሻችን ነው” የሚለውን የዘወትር
መርማሪዬን ዘርዓይን ድምጽ ስሰማ ንግግሩን የተለመደ ማስፈራሪያ አድርጌ ብወስደውም ቀጥሎ ያጋጠመኝ ግን ዛሬም ድረስ ልረሳው ያልቻልኩት የሥነ-ልቦና ስብራትና ድብደባ ግን
የተለየ ነበር፡፡
“የማዕከላዊ ወንጀል ምርመራ ፖሊስ ጣቢያ ዋና ኃላፊ ሆነዉ ኮማንደር ተክላይ “እኛ የማዕከላዊ መርማሪ ፖሊሶች የአገሪቱን የመጨረሻ አሉ የተባልን መርማሪዎች ነን፡፡ የኢትዮጵያ ጓንታናሞ ይሄ ነው፡፡ በአፍህ ካልተናከርክ፤ በቂጥህ ትናገራለህ” ሲለኝ፤
ከኋላዬ በኩል በጆሮዬ አካባቢ ከባድ ጥፊ አረፈብኝ፡፡ ወደ ጎን ተንገዳግጄ ቆምኩ፡፡ ከግራና ቀኝ የሚነሱ እግሮች እንደ ኳስ ተቀባበሉኝ፡፡ ጀርባዬ ላይ ያረፉት ሁለት የእግር ጫማዎች ይበልጥ የህመም ስሜት ፈጠሩብኝ፡፡ የሰውነቴን መዛል አይቶ ኮማንደር ተክላይ “አይኑ ላይ ያለውን ስካርፍ ፍቱት”ሲል ሰማሁ፡፡
“ኮማንደሩ ወደኔ ቀረብ ብሎ፤ ፂሜን እየነጨ “የእኛ እስላም! የእኛ ፆመኛ! ውሸታም እርጉም ስደተኛ!” እያለ ሲሳደብ ቆይቶ “ይሄን እርጉም አንዳይወልድ አኮላሸው” ሲል ወደ ዘርዓይ ተመለከተ፡፡ ዘርዓይም ሱሪዬን እንዳወልቅ አዘዘኝ፡፡ በፍርሃት ዉስጥ ሆኜ እንዳዘዘኝ አደረኩ፡፡ ከኋላዬ የነበረው ፖሊስ የውስጥ ሱሪዬን በኃይል ጎትቶ ዝቅ አደረገው፡፡ ከላይ የለበስኩትን ሸሚዝ በግድ አስወልቀው ራቁቴን አስቀሩኝ፡፡እጆቼን መልሰው የኋሊት አሰሩኝ አይኔ እያየ ዘወትር በምርመራ ወቅት እኔ ስናገር የምትጽፈው ጽጌ የምትባለው ፖሊስ፤ ክብሪት ይዛ ወደኔ ቀረበች፡፡ ማዕከላዊ ከገባሁ ጀምሮ ምላጭ ባለማግኝቴ ብልቴ አካባቢ ያለው ፀጉር አድጎ ነበር፡፡ ያንን ጽጉር በክብሪት ለበለበችው፡፡ ጩኸቴ ከጣራ በላይ ነበር፡፡ ግን አላዘኑልኝም፡፡ ሁሉም መርማሪዎች በሳቅ እያጀቧት ደጋግማ በክብሪት እንጨት እየለኮሰች የብልቴን ዙሪያ ጸጉር በእሳት ለበለበችው፡፡ ይህ በእኔ ላይ ብቻ የደረሰ ሳይሆን ማዕከላዊ ውስጥ ተመሳሳይ ድርጊት ሌሎች ሙስሊም ወንድሞቼ ላይ
ተፈጽሟል፡፡
“ፅኑ ነን! ፅኑ ነን! ለእምነታችን
ይከበር ይከበር መብታችን”
እያልን በመዘመር፤ አካላችን ቢቃጠልም መንፈሳችን እየጎመራ
ያሳለፍነዉን የማዕከላዊ እስር ቤት ስቃይ የጊዜ ጉዳይ ካልሆነ አላህ እንባችንን በአደባባይ እንደሚያብስ አምናለሁ!” ሲል
ተርኮለታል፡፡
ለመሆኑ እቺ ጽጌ የተባለችውን ዘመናዊቷ “ዮዲት ጉዲት”ን አልታሰረች ይሆን
የግል መልእክቴ
የትግራይ ህዝብ ይህን መሰል ሳጥናኤላዊ ተግባራትን የፈጸሙ ሰዎች ለህግ ተቋም ሳሕጠየቅ አሳልፎ ሊሰጣቸው ይገባል። አልያ ትናንት የለመደው የደም ሱሱ ሲያገረሽበት በእናቱ ልጅ ላይ አይፈጽምም ለማለት ምንም አይነት አመንክዮ አይኖረንም።
———-

Laamsha’uu qaama saala dhiiraa/Erectile dysfunction/


Yeroo qaamni saala dhiiraa akka barbaadametti dhaabbachuu ykn ka’uu dadhabu ykn immoo ka’ee garuu akka ka’etti turuu dadhabu dha. Kunis yoo ka’ee yeroo daqiiqaa tokko gadii keessatti deebi’ee laafe dha. Addunyaa irratti namoota baayyee keessaayyuu kanniin umriin isaanii 40 ol ta’an irratti %50 kan muldhatu yoo ta’u; dhiirotni mil.20tti tilmaaman rakkoo kana qabu; namoota rakkoo akkanaa qaban kudhan keessaaa tokko qofaatu deeggarsaaf gara mana yaalaa deema.
Akkamitti? Uumamaan dhaabbachuu qaama saalaaf hiddi dhiigaa dhiigaan guutamuu fi dhiugichis yeroof achi turuu kan qabu yoo ta’u wanti akka hiddi dhiigaa kun dhiigaan hin guutamne ykn dhiigicha dafee gadhiisu/bahu godhu kamiyyuu rakkoo kana namatti fiduu danda’a.
Saboboota:
1) Psychological/Xiinsammuu
2) Physical/Qaamaa
Durdur rakkoon isaa irra caalaan xinsammuu irraati jedhamus qorannooleen dhihootti hojjataman garuu irraa jireessi isaa(%80) rakkoo qaamaa ta’uu ni eeru.
1) Xinsammuu
a) Sodaa_ kunis qunnamtichi kan jalqabaa yoo ta’e, dharraa nin baasaa laata jechuun cinqamuun fa’aan kan dhufu yoo ta’uu sirni narvii yeroo dhiphuu ykn soda kan sympathetic nerves system jedhamu akka baayyatu godha. Kunimmoo akka dhiigni gahaan iiti hin yaanee fi mi’oon dafee dhangala’u gochuun qaama laamshessa.
b) Cinqamuu sammuu—sababa hojiin, oolmaa guyyanii fi waayee maællaqaa yaaduun ta’uu ni danda’a. Dhaabbachuun qaamaalle yoo jiraate dafe akja laamsha’uu fi fedhii hir’isa.
c) Waldhabdee waliiwaliinii
d) Tamboo, jimaa fi dhugaatii alkoolii—jarri kun fedhii dabalu malee qaamaa saalaa ni lamshessu
2) Rakkoolee qaamaa
a) umrii dabaluu fi yeroo jalqaba dargaggummaa
b) Muuxannoo ykn irra deddeebii dhabuu
c) Dhibee sukkaara
d) Dhiibbaa dhiigaa
e) Dhibee tiruu
f) Dhibee onnee fi sombaa
g) Dhibee dugdaa ykn ispaayinaal koordii
h) Hir’ina Nyaata anniisaa kennanii
i) Baqaqasanii hodhuu xannacha prosteetiif godhamu
j) Qorichoota fkn kan dhiibbaa dhiigaaf kennaman, kancinqamuuf kennaman…
k) Furdina
l) Baayyachuu cooma dhiiga keessaa fkn cholesterol
m) Hormooniin saallammeessoo hanqachuu…..kun yeroo baayyee fedhii dhabamsiisa
Ittisni isaa ykn immoo yaaliin isaa akkuma sababoota eeramaniitti gargar ta’uu yoo danda’u, walumaa galatti garuu sababoota kanniin hambisuun fi dhibeewwaan nama saaxilan waldhaanuun furuun ni danda’ama.

Amnistii intarnaashinaal badhaasa kabajaa hoggantuu Miyanmaar Ang San Suchiif kennee ture irra fudhate


Dhaabbanni mirga namoomaatiif falmu Amnistii Intarnaashinaal bara 2009 hoggantuun Miyanmaar yeroo mana hidhaa turte, badhaasa dhaabbatichaa guddicha “Ambassador of Conscience Award” jedhamu kenneefi ture. Amma ammoo dhaabbatichi akka jedhetti, Miss Suchiin dararaa muslimoota Rohingiyaa osoo argitu caldhisuu isiitiin akka gaddee fi badhaasa kabajaa kenneefi ture kan irraa mulqe tahuu beeksise. Dhaabbatichi xalayaa Ang San Suchiif barreessen, “kana booda Ang San Suchiin nama dhugaaf hin dhaabbanne tahuu kee hubannee hedduu gaddinee jirra, badhaasni kabajaa Isii kennames kan hin malleen waan taheef irraa mulqamee jira” jechuun beeksise.
Hoggantuun Miyanmaar Aang Saan Suuchii duguuggaa sanyii fi yakka dhala namaa waraanni biyyattii muslimoota Rohingiyaa irratti raawwate, kan ummata 700,000 ol qe’ee isaa irraa buqqisuun gara biyya ollaatti baqachiise balaaleffatuu dhabuu isiitiif biyyoota hedduu fi dhaabbilee mirga namoomaatiin gar malee qeeqamaa turte.
Kanaan duras ji’a September dabre keessa Paarlaamaan Kaanaadaan, hoggantuun Miyanmaar Ang San Suchii dararaa fi ajjechaa Muslimoota Rohingiyaa irratti raawwatame dhaabsisuudhaaf fedhii dhabuu isii cimsee balaallefatuun, lammuummaa Kabajaa Ang San Suchiif kennamee ture sagalee guutuun irraa mulquun isaa ni yaadatama. Haaluma wal fakkaatuun bara dabrellee Bulchiinsi magaalaa Oxford, UK, badhaasa Kabajaa Ms Suchiif kennee ture kan irraa mulqe tahuun ni yaadatama.

የቀድሞው የብረታ ብረት እና እንጅነሪንግ ኮርፖሬሽን


የቀድሞው የብረታ ብረት እና ኢንጅነሪንግ ኮርፖሬሽን ሜቴክ ዋና ሃላፊ ሜጀር ጀነራል ክንፈ ዳኘው መያዛቸው ተነገረ። ሃላፊው ከትግራይ የተገኘ መረጃ እንዳመለከተው ጀነራሉ የተያዙት ትናንት ማምሻ ሁመራ ከተማ ውስጥ ነው። የትግራይ ልዩ ፖሊስ ጀነራሉን ከያዘ በኋላ ለፌደራል መንግሥት ፀጥታ አስከባሪዎች ማስረከቡን ምንጮች አስታውቀዋል። ከጀነራል ክንፈ ዳኘው በተጨማሪ የቀድሞ ኢንሳ በሚል ምህጻረ ቃል የሚጠራው የመረጃ ቴክኖሎጂ መስሪያ ቤት የቀድሞ ሃላፊ ሜጀር ጀነራል ተክለ ብርሃን ወልደ አረጋይም ከሜጀር ጀነራል ክንፈ ዳኘው ጋር መያዛቸውን የተለያዩ የማህበራዊ መገናኛ ዘዴዎች ዘግበው ነበር። ይሁን እና ጀነራል ተክለ ብርሃን የፍርድ ቤት የማሰሪያ ትዕዛዝ አልተሰጠባቸውም በሚል እንዳልተያዙ ምንጮቻችን ገልጸዋል። ጉዳዩን ለማጣራት የተለያዩ መሥሪያ ቤቶችን እያነጋገረን ነው እንደደረሰን መረጃውን እናቀርባለን። ሁለቱን ጀነራሎች ጨምሮ በርካታ የቀድሞ ከፍተኛ የጦርና የመረጃ (ስለላ) ባለሥልጣናት እሥረኞችን በማሰቃየት እና በሙስና ወንጀል እንደሚጠረጠሩ የኢትዮጵያ የፌደራል ጠቅላይ አቃቤ ህግ ትንንት አስታውቆ ነበር።

Arraabduu (Alopecia)


Arraabduun rifeensaa(alopecia) maali?
Dhumuun/bubuqqa’uun rifeensa mataa, haphachuu rifeensaa irraa kaasee hanga molachuutti deemuu kan danda’udha.
Maalirraan namatti dhufa?
#Dhiphina sammuutiin kan dhufu;
1/Kunis yeroo baay’ee haalota garaagaraatiin namootni dhiphatan dhumuu/bubuqqa’uu rifeensa mataatiif ni saaxilamu.
2/Fakkeenyaaf:- Namoota yeroo dheeraadhaaf dhukkubsatan
Miidhaa qoricha fudhatamu irraan kan dhufu (drug side effects)
Mallattoolee dhukkuba biraa (fkn:- Dhibee xannacha Taayirooyidii, hir’ina Pirootiinii fi Aayiranii).
3/Fangasii buqqee mataa hubu (Tinea capitis);
Ittistuun qaama keenya (Immunity) nutti deebi’uun bubuqqa’uu rifeensaa fidu (Qaaqee jedhamuun kan beekamu ykn ‘Alopecia areata’)
4/Miidhama rifeensa mataa irra ga’uun (fkn:- ho’a guddaa, keemikaalota garagaraa dibachuu, humnaan harkifamuu/ micciiramuu rifeensa mataa).
5/Dhalootaan kan namaaf kenname, yeroo umuriin dabalaa adeemu (dhiiraaf) rifeensi mataa haphachaa fi dhumaa adeemuu (moluu).
#Yaala
Yaaliin dhumuu/bubuqqa’uu rifeensa mataa kunis kan inni kennamu, waanta bubuqqa’uu sana fide irratti hundaa’uuni.
Fakkeenyaaf kan Fangasii (Tinea capitis)’n dhufu, qoricha fangasii kana balleessu (kan liqimfamu ykn dibatamu) fudhachuun dabalataanis ‘shaampuu’ dhaan rifeensa ofii dhiqachuun yaaluun ni danda’ama.
Ittisa
Wantoota dhibee kana fidan tokkoo tokko ittisuun ni danda’ama:-
Isaanis:-
1.Dhiphina sammuu hir’isuun,
2.Nyaata madaalamaa soorachuun,
3.Wantoota bareedinaaf rifeensa mataa irratti godhaman haalan ilaalanii fayyadamuu,
4.Qoricha dhibee kana fidan dhaabuu fi qoricha biratti jijjiiruu,
5.Kan fangasiin dhufu immoo qulqullina rifeensa mataa eeggachuu, kafana mataa fi filaa rifeensa mataa nama biraa waliin fayyadamuu dhiisuu.
Maddi: Dr. Dhiinsaa

Mallattoolee dhibee onnee fi xiyyeeffannoo


Dhibeen onnee rakkoo namoota baay’ee addunyaa keenyaa rakkisu ta’uunsaa ni beekama.
Namoonni malattoolee dhibee onnee dafanii adda baasanii wal’aansa argatan fayyanii gara jireenya idilee isaaniitti deebi’uu kan danda’an yoo ta’u, baay’een garuu dursanii waan hin-beekneef rakkoo guddaa hanga du’aatti nama geessuuf yeroo saaxilaman mul’ata.
Mallattoolee dhibee onnee ta’uu danda’u jedhamanii kan tarreeffaman keessaas:
Dhukkubbii tasa naannoo qomaa irratti namatti dhaga’amu
Qaama mudhii olii irratti boqonnaa dhabuu: dhukkuubbiin harka, dugda, gateettii, morma, illachaa fi garaa gara oliirra dhukkubbiitu namatti dhaga’ama.
Hafuurri nama hanqachuu : afuurri nama hanqachuu fi naannoo qomaatti waanti nama dhiphisu; kun yeroo baay’ee naannoo onneetti dhibeen erga uumamee booda yookaan osoo hin-uumamin mul’achuu danda’a.
Qaamni dadhabuu : dhadhabbiin guddaa fi mataa bowwuu waliin kan mul’atu yoo ta’e.
Dafqa: sa’aatii hin-yaadnetti rakkoo tokko malee dafqaan dhiqamuu.
Kana malees hojii tokko malee dadhabbiin namatti dhaga’amuu, ol nama guuruu, dhiphina gar-malee fi miirra fayya dhabuun harka caalu mallattoolee dhibee onnnee ta’uu danda’u jedhameera.
Sababoota dhibee onneetiif nama saaxilan
Umurii
Tamboo Xuuxuu
Dhibee Sukkaaraa
Dhiibbaa dhiigaa olaanaa
Sochii ga’umsa qaamaa hojjachuu dhiisuu
Furdina gar-malee
Dhibee kale
Dhugaatii alkoolii humnaa ol dhuguu fi dawaa sammuu nama adoochu fayyadamuun keessatti argamu.
Dhibee Onnee ittisuuf kan armaan gadii yoo raawwannewoo?
Nyaata madaalawaa sorachuu
Guyya guyyaan sochii ga’umsa qaamaa hojjachuu
Irriba gahaa rafuu (guyyaatti sa’aatii 6 hanga 8 yoo rafne gorfama)
Dhibee sukkaaraan kan hubamne yoo ta’e dhibicha too’achuuf wal’aansa barbaachisaa hunda raawwachuu
Tamboo xuuxuu dhaabuu akkasumas dhugaatii alkoolii fudhannu murteessuu
Dhiibbaa dhiigaa keenya fi hamma koolistiroolii dhiiga keenya keessaa too’achuu
Baay’ee furdaa/doo yoo taane waantota ulfina qaama keenyaa hi’isuuf nu gargaaran raawwachuu
Dhiphina hir’isuu
Mallattoon dhibee Onnee yoo nurratti mul’ate maal gochuu qabna…?
Mallattoolee dhibee onneeti kan jedhaman keessaa tokko nurratti mul’atee hanga daqiiqaa 10 oliitti yoo nurra ture tarkaanfiiwwan fayyaa keenyaaf barbaachisoo ta’an fudhachuu qabna.
Isaan keessaas hatattamaan wal’aansa argachuu haala itti dandeenyu mijeessuu fi gara dhaabbata fayyaa deemuun dursa kan qabatudha.
Kana malees ofii keenya tasgabbeessuu, qilleensa gahaa akka argannu foddaawwanii fi balbala banuu akkasumas konkolaataa kan konkolaachifnu yoo ta’e wayita dhukkubbiin nutti dhaga’amutti dhaabuu fi ambulaansiin gara dhaabbata fayyaa deemuutu gorfama.
Maddi: http://www.top10homeremedies.com

የኩላሊት ጠጠሪን በ10 ቃናት ለማስወገድ


#ጤና
እባካችሁ ብዙ በኩላሊት ጠጠር የሚሰቃይ ሰዎች አለ—
በአሁኑ ሰዓት የኩላሊት ጠጠር በጣም በብዙዎች ዘንድ የሚከሰት ችግር ሆኗል፡፡ ጠጠሩ የሚፈጠረው በሚኒራሎች እና በአሲዳማ ጨው በኩላሊት ውስጥ ሲሆን የሚከማቸው በኩላሊት ውስጥ ወይም በላይኛው የሺንት ቧንቧ አልያም በሽንት ፊኛ ውስጥ ሊሆን ይችላል፡፡
የሚፈጠሩት ጠጠሮች በሽንት ቧንቧ አማካኝነት ሊወገዱ ይችላሉ፡፡ የተወሰኑት ግን እዚያው ሊቆዩ ይችላሉ፡፡ እዚያው የሚቆዩ ጠጠሮች ካልተወገዱ፣ አንድ ላይ ትልቅ ጠጠር መፍጠራቸው
አይቀርም፡፡ ምናልባት የጎልፍ ኳስ ያክል መጠን ሊደርስም ይችላል፡፡ ይህም የሽንት ቧንቧን ሊዘጋ፣ በምንሸናበት ሰዓት ከፍተኛ ህመም ሊያስከትል፣
ማቅለሽለሽ፣ እንዲሁም ማስታዎክ ያስከትላል፡፡ እነዚህ ችግሮች ጠጠሩ አስካልተወገደ ድረስ ቀጣይነት ይኖራቸዋል እንጂ አይተውንም፡፡
✔ የኩላሊት ጠጠርን ለማስወገድ የሚሆኑ ዘዴዎች
የኩላሊት ጠጠር ከሰውነታችን በተለያዩ መንገዶች ሊወገድ ይችላል፡፡ ይህም በጠጠሩ መጠን እና አይነት ይወሰናል፡፡ የኩላሊት ጠጠር በውስጣችን እንዳለ ካወቅን ስለሁኔታው የጤና ባለሙያ ማማከር የመጀመርያ ስራችን መሆን አለበት!!!
ዋናው ነገር ግን አስቀድሞ መከላከል ነው፡፡ ይሄም በቀላሉ ከቤት በምናዘጋጃቸው ነገሮች (home remedies) የኩላሊት ጠጠርን መጠን መቀነስ እና በሽንት አማካኝነት እንዲወገዱ ማድረግ ይቻላል፡፡
✔ ከነዚህ home remedies መካከል በጣም የምታዎቀው የሚከተሉትን ነገሮች በመቀላቀል የሚገኝ ነው። እነርሱም፦
• 1 ብርጭቆ ንጽህ ሙቅ “ውሃ”
• 2 የሾርባ ማንኪያ “የአፕል ጭማቂ”
• 1 ወይም 2 የሾርባ ማንኪያ “ማር”
• ግማሽ የሻይ ማንኪያ “ቀረፋ” ናቸው፡፡
✔ አወሳሰድ
• “ለሁለት ሳምንታት” “ማታ” ከመተኛታችን በፊት መጠጣት፡፡
• እንደ ጠጠሩ መጠን በአስር ቀን ውስጥ ጥሩ ውጤት ማግኘት እንችላለን፡፡
ለሌሎች ማጋራት ደግነት ነው!!
ጤናዎ ይብዛለዎት!!!
ምንጭ :- Ethio Tena -ኢትዮ-ጤና

Baga nagaan dhuftan! Gara fuula marsariitikeenyatti.

%d bloggers like this: